بررسی مهمترین خصوصیات فیزیکوشیمیایی موثر در طبقهبندی واحدهای مارنی استان زنجان با استفاده از تحلیل عاملی
نویسندگان
1 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان
2 استاد دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
3 دانشیار پژوهشی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان
4 دانشیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی
5 استادیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمینشناسی کشور
doi
10.29252/esrj.9.2.97چکیده
واحدهای مارنی در حدود 4438 کیلومترمربع از سطح استان زنجان معادل 20 درصد را تشکیل میدهند. هدف از این مطالعه بررسی مهمترین خصوصیات فیزیکوشیمیایی موثر در طبقهبندی واحدهای مارنی استان زنجان با استفاده از تحلیل عاملی است. برای این منظور با گروهبندی و تلفیق نقشههای شیب، اقلیم و واحدهای مارنی سازندهای زمینشناسی 18 واحد کاری تعریف شد. 120 نمونه از مواد مارنی از عمق 30-0 سانتیمتری برداشت شد و ویژگیهای فیزیکوشیمیایی اندازهگیری گردید. بر اساس روش تحلیل عاملی متغیرهای فیزیکوشیمیایی برای واحدهای مارنی در سه عامل خلاصه شد. بهطوریکه عامل اول مربوط به خصوصیات فیزیکی و بهویژه بافت خاک واحدهای مارنی میباشد. متغیرهای پتاسیم و سدیم محلول میتواند بهعنوان معرف و متغیر اصلی عامل دوم باشد و پتاسیم محلول متغیر اصلی این عامل است. درصد مواد آلی (OC) و حد خمیری میتوانند بهعنوان متغیر اصلی عامل سوم انتخاب شود. بنابراین متغیرهای بافت خاک، پتاسیم و سدیم محلول و درصد مواد آلی و حد خمیری مهمترین متغیرهایی هستند که با توجه به بیشترین ضریب همبستگی با عاملها در منطقهی مورد مطالعه انتخاب شدند. بدیهی است که هر یک از عاملهای فوق به نحوی در خصوصیات فیزیکوشیمیایی و تفکیک و متمایز کردن واحدهای مارنی استان زنجان موثر میباشند.