پراکنش پوسته های زیستی خاک در سطوح تحول سنی یک مخروط افکنه نیمه‌خشک

نویسندگان

1 گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی- دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت مناطق بیابانی- دانشگاه فردوسی مشهد

4 استادیار گروه زیست شناسی- دانشکده علوم- دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.29252/esrj.9.1.1
چکیده

پوسته­ های زیستی خاک اجتماعی تنگاتنگ بین ذرات خاک و سیانوباکتری، جلبک، قارچ، گلسنگ­ها و خزه­ ها هستند که بر روی سطح خاک یا در داخل چند میلیمتر فوقانی خاک زندگی می­کنند. در این پژوهش به بررسی اثر ژئومورفولوژی بر توزیع زیستگاهی پوسته­ های زیستی خاک در امتداد تحول سنی یک مخروط­ افکنه واقع در دامنه­ های نیمه­ خشک بینالود جنوبی در خراسان رضوی پرداخته شده است. نمونه­ برداری در فصل تابستان و بصورت سیستماتیک در طول تسلسل زمانی لندفرم­ها با استفاده از پلات 25/0 متر مربعی و در ضخامت 5 سانتیمتری سطح خاک صورت گرفت. سطح لندفرم به سه طبقه ساختاری قدیمی، میانه و جدید دسته­بندی شد و هر طبقه به 4 قسمت تقسیم و پلات­ها به صورت تصادفی انتخاب گردید. در هر سطح 16 نمونه­برداری صورت گرفت که در مجموع 48 نمونه برداشت گردید. نتایج حاکی از آن است که ژئومورفولوژی به طور غیرمستقیم بر توزیع پوسته­ های زیستی خاک که در نتیجه تفاوت در تخصیص پارامترهای خاک می باشد اثر می­گذارد از جمله با کاهش pH و کلسیم کربنات و افزایش رطوبت خاک در طول گرادیان باعث افزایش پوشش پوسته­های زیستی خاک می­گردد. در نتیجه تفاوت قابل توجهی در توزیع انواع مختلف پوسته­ های بیولوژیک خاک در چشم­انداز بیابان طبیعی وجود دارد.