تحلیلی بین زبانی از ساختار ارتقایی خودایستا

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان‌شناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.29252/LRR.12.4.6
چکیده

وجود ساخت ارتقایی در بیشتر زبان­هایی که گروه متمم­نمای ناخودایستا برمی­گزینند به اثبات رسیده است، چراکه اعتقاد بر این است که در بند ناخودایستا به‌سبب ناقص بودن هستۀ زمانی جملۀ پیرو، این هسته قادر به بازبینی حالت فاعلی نیست و فاعل جملۀ پیرو برای بازبینی مشخصۀ حالت خود مجبور به حرکت به جایگاه فاعلی بند بالاتر است. براساس این دیدگاه ارتقا از درون بند خودایستا به‌دلیل امکان­پذیر بودن بازبینی حالت مجاز نیست. در پژوهش حاضر با به­کارگیری داده­های زبان­های مختلف نشان داده می­شود برخلاف این تصور، ارتقای فاعل به فاعل در برخی زبان­ها از درون بند خودایستا نیز امکان­پذیر است. البته ساخت­های ارتقایی در زبان­های دارای متمم خودایستا نیز کاملاً یکسان نیستند و با هم تفاوت­هایی آشکار دارند. در پژوهش حاضر چهار نوع مختلف ساخت ارتقایی خودایستا اعم از فراارتقا، فوق‌ارتقا، بیش‌ارتقا و ارتقای کپی در زبان­های مختلف و فرضیه­های متفاوت دربارۀ آن‌ها مورد مطالعه قرار می­گیرد و درنهایت سعی می­شود با توجه به شواهد موجود مبنی‌بر وجود ساخت ارتقایی در زبان فارسی، جایگاه زبان فارسی در این تحلیل بین‌زبانی از ساخت ارتقایی مشخص شود.