پترولوژی و ژئوشیمی گنبد آتشفشانی ایوب انصار، جنوب خاور تکاب
نویسندگان
1 دانشگاه زنجان
2 دانشگاه زنجان
3 دانشگاه زنجان
doi
10.29252/esrj.9.1.103چکیده
گنبد آتشفشانی ایوب انصار در حدود 25 کیلومتری جنوبخاور تکاب، در بخش میانی نقشه 1:100000 تکاب قرار گرفته است. منطقه مورد مطالعه بخشی از ایران مرکزی را در محل تلاقی پهنههای ساختمانی ایران مرکزی و سنندج-سیرجان تشکیل میدهد. گنبد آتشفشانی ایوب انصار به داخل واحدهای مارنی- ماسهسنگی میوسن نفوذ کرده است. گنبد آتشفشانی مزبور با راستای تقریبی خاوری- باختری با طول حدود 5/4 کیلومتر و پهنای حدود 5/2 کیلومتر رخنمون یافته است. براساس مطالعات سنگشناختی، گنبد آتشفشانی ایوب انصار دارای ترکیب داسیتی-ریوداسیتی میباشد. این سنگها دارای بافتهای پورفیری، فلسوفیری و گلومروپورفیری با حضور فنوکریستهای پلاژیوکلاز، آمفیبول و کوارتز میباشند. براساس شواهد ژئوشیمیایی، این سنگها ماهیت کالکآلکالن پتاسیم متوسط داشته و از لحاظ درجه اشباع از آلومینیوم، متاآلومین و تا حدودی متمایل به پرآلومین میباشند. این سنگها در زمره گرانیتوئیدهای نوع I طبقهبندی میشوند. عناصر کمیاب خاکی یک الگوی با شیب منفی غنی از عناصر LREE با نسبت بالای LREE/HREE را بدون وجود آنومالی منفی Eu نشان میدهند که گویای عدم وقوع فرایند تبلور بخشی پلاژیوکلاز در ماگما میباشد. غنیشدگی عناصری مانند K، Rb وBa و آنومالی منفی عناصر با میدان پایداری بالا (HFSE) نظیر Nb،Ta و Ti در نمودارهای عنکبوتی میتواند در ارتباط با نقش پوسته قارهای در شکلگیری ماگمای مادر باشد. براساس نمودارهای تمایز محیط تکتونیکی، سنگهای مورد مطالعه در محیطهای کمان قارهای و همزمان با برخورد تا پس از برخورد تشکیل شدهاند. سنگهای داسیتی مورد مطالعه، مشخصات ژئوشیمیایی مشابه آداکیتها را نشان میدهند.