پترولوژی و ژئوشیمی گنبد آتشفشانی ایوب انصار، جنوب خاور تکاب

نویسندگان

1 دانشگاه زنجان

2 دانشگاه زنجان

3 دانشگاه زنجان

doi
10.29252/esrj.9.1.103
چکیده

گنبد آتشفشانی ایوب انصار در حدود 25 کیلومتری جنوب­خاور تکاب، در بخش میانی نقشه 1:100000 تکاب قرار گرفته ­است. منطقه مورد مطالعه بخشی از ایران ‏مرکزی را در محل تلاقی پهنه­‌های ساختمانی ایران ‏مرکزی و سنندج-سیرجان تشکیل می­دهد. گنبد آتشفشانی ایوب انصار به داخل واحدهای مارنی- ماسه­سنگی میوسن نفوذ کرده است. گنبد آتشفشانی مزبور با راستای تقریبی خاوری- باختری با طول حدود 5/4 کیلومتر و پهنای حدود 5/2 کیلومتر رخنمون یافته است. براساس مطالعات سنگ­شناختی، گنبد آتشفشانی ایوب انصار دارای ترکیب داسیتی-ریوداسیتی می­باشد. این سنگ­ها دارای بافت­های پورفیری، فلسوفیری و گلومروپورفیری با حضور فنوکریست­های پلاژیوکلاز، آمفیبول و کوارتز می­باشند. براساس شواهد ژئوشیمیایی، این سنگ­ها ماهیت کالک­آلکالن پتاسیم متوسط داشته و از لحاظ درجه اشباع از آلومینیوم، متاآلومین و تا حدودی متمایل به پرآلومین می­باشند. این سنگ­ها در زمره گرانیتوئیدهای نوع I طبقه­بندی می­شوند. عناصر کمیاب خاکی یک الگوی با شیب منفی غنی­ از عناصر LREE با نسبت بالای LREE/HREE را بدون وجود آنومالی منفی Eu نشان می­دهند که گویای عدم وقوع فرایند تبلور بخشی پلاژیوکلاز در ماگما می­باشد. غنی­شدگی عناصری مانند K، Rb وBa  و آنومالی منفی عناصر با میدان پایداری بالا (HFSE) نظیر Nb،Ta  و Ti در نمودارهای عنکبوتی می­تواند در ارتباط با نقش پوسته قاره­ای در شکل­گیری ماگمای مادر باشد. براساس نمودارهای تمایز محیط تکتونیکی، سنگ­های مورد مطالعه در محیط­های کمان قاره­ای و هم­زمان با برخورد تا پس از برخورد تشکیل شده­اند. سنگ‌های داسیتی مورد مطالعه، مشخصات ژئوشیمیایی مشابه آداکیت‌ها را نشان می‌دهند.