بررسی بافت میکرایت و رابطه آن با گسترش ریزتخلخل‌ها و تغییرات کیفیت مخزنی، سازند داریان، بخش مرکزی خلیج فارس

نویسندگان

1 دانشگاه تهران، دانشکده زمین‌شناسی

doi
10.29252/esrj.9.1.118
چکیده

رخساره‌ها، محیط رسوبی، فرآیندهای دیاژنزی و ریزتخلخل­های موجود در سازند داریان در سه چاه از یک میدان در بخش مرکزی خلیج­فارس در این مطالعه مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان داد که سازند داریان از شش ریزرخساره کربناته تشکیل و در یک رمپ کربناته نهشته شده است. بررسی فرآیندهای دیاژنزی نشان داد که رسوبات پس از نهشته‌شدن در سه محیط دیاژنزی دریایی، جوی و تدفینی قرار گرفته‌اند. دیاژنز دریایی تأثیر زیادی بر روی این سازند نداشته است اما انحلال جوی سبب گردیده تا برخی دانه‌ها حل شده و دانه‌های میکرایت گرد شوند. در محیط دفنی فضاهای خالی انحلالی ایجاد شده با سیمان کلسیتی پر شده است و در نتیجه تخلخل کاهش یافته است. در مطالعات پتروگرافی تخلخل زیادی در نمونه‌ها مشاهده نمی‌گردد اما آزمایشات معمول مغزه، تخلخل قابل ملاحظه‌ای را در این نمونه‌ها نشان می‌دهد و این امر تأییدکننده حضور ریزتخلخل­ها به­عنوان اصلی‌ترین نوع تخلخل در نمونه‌ها است. بررسی نمونه‌های میکرایتی با استفاده از میکروسکوپ الکترونی نشان داد که دانه‌های میکرایت، گردشده با تماس نقطه‌ای هستند. گردشدگی دانه‌ها سبب شده تا تخلخل زیادی در آنان ایجاد گردد. نوع تماس نقطه‌ای نیز سبب شده است تا این تخلخل در طی دیاژنز عمیق حفظ گردد. بررسی ارتباط بین ریزتخلخل­ها با رخساره‌ها و محیط رسوبی نشان می‌دهد این نوع از تخلخل در همه رخساره‌های گل‌پشتیبان دیده می‌شود و با عمیق‌تر شدن محیط رسوبی و افزایش میزان میکرایت در نمونه‌ها، ریزتخلخل موجود در آنان نیز افزایش می‌یابد.