فراترکیب مطالعات رهبری فرماندهان دفاع مقدس

نویسندگان

1 استادیار دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران

2 دکتری دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق‌ (ع)، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران

doi
چکیده

طراحی الگوهای رهبری اسلامی از حیث نظری می‌تواند به تولید علوم‌انسانی اسلامی و از حیث کاربردی به رهبری و جهت‌دهی نهادهای مردمی در نقش‌آفرینی ناظر به چشم‌اندازهای انقلاب اسلامی – مخصوصاً در گام دوم انقلاب اسلامی - مفید واقع گردد. پژوهش حاضر با هدف «طراحی الگوی کلان رهبری فرماندهان دفاع مقدس» انجام شده است. بدین منظور، از روش‌ها از روش کیفی فراترکیب (یکی از روش‌های مرور نظام‌مند) استفاده شد و 47 پژوهش علمی مرتبط با حوزة رهبری فرماندهان دفاع مقدس مورد مطالعه قرار گرفت. در این پژوهش 2227 مؤلفة فرعی در چهار بُعد زمینه‌ها، پدیدة محوری، صفات و رفتارها و نهایتاً ره‎آوردها طبقه‌بندی شد. یافته‌ها نشان ‌می‌دهد که، عوامل فردی، سازمانی و اجتماعی، مانند شخصیت معنویت‌محور در دوران نوجوانی و فرهنگ سازمانی دفاع مقدس، بستر شکل‌گیری جهان‌بینی و ایدئولوژی توحیدی را فراهم کرده است. این جهان‌بینی -به عنوان محوری‌ترین مؤلفۀ این الگو- مرکز الهام‌بخش صفاتی چون آرمان‌گرایی، تواضع، صداقت، شهادت‌طلبی، ساده‌زیستی، روحیة مربیگری، پیشگامی، مهرورزی به پیروان، عمل‌گرایی و شجاعت است. در نهایت، این صفات و رفتارها منجر به نفوذ در پیروان و تحقق ره‌آوردهایی برای رهبر، پیروان، دفاع مقدس و جامعه اسلامی شده است. همچنین، نتایج این تحقیق می‌تواند به بهبود روش‌های مدیریتی و رهبری در سازمان‌ها و نهادهای مختلف کمک کند و به عنوان مبنایی برای توسعه رهبری اسلامی در دوران انقلاب اسلامی مورد استفاده قرار گیرد.