تحلیل دگرریختی و بررسی سبک چینخوردگی در تاقدیسهای مارون و کوپال بر پایه دادههای لرزهای بازتابی، جنوب فروبار دزفول
نویسندگان
1 گروه زمین شناسی دانشکده علوم زمین/ دانشگاه شهید بهشتی
2 پژوهشکده علوم زمین/ سازمان زمین شناسی کشور
3 دانشگاه شهید بهشتی
4 مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران
doi
10.29252/esrj.9.1.153چکیده
به دلیل اهمیت هیدروکربوری فروبار دزفول، مطالعات ساختاری این بخش از کمربند زاگرس همواره مورد توجه بوده است. هدف این پژوهش، تحلیل مراحل دگرریختی پیشرونده و سبک چینخوردگی واحدهای آسماری و ژرفتر از آن در میدانهای نفتی مارون و کوپال است. در این راستا، چندین افق (از راس احتمالی کنگان تا پارهسازند 6 گچساران) بر روی 15 برش لرزهای تفسیر شدهاند تا الگوی مراحل دگرریختی در ساختمانهای نامبرده مشخص شود. نتایج نشان میدهند که ابتدا چینخوردگی بهصورت هماهنگ و نامتقارن حداقل از افق احتمالی کنگان تا آسماری روی داده و سپس با افزایش دگرریختی، گسلها شکل گرفتهاند. افزون بر این، طول موج و شکل چین در واحدهای جوانتر از گچساران با واحدهای قدیمیتر از این سازند تفاوت دارد. در سیر دگریختی پیشرونده، شکل چین در ابتدا ملایم با منطقه لولای مدور بوده و سپس به تدریج به نوع باز با منطقه لولای زاویهدار تبدیل شده است. در خصوص فعالیت سطوح جدایشی میانی، ابتدا واحد تریاس دشتک و افقهای ژوراسیک و سپس با پیشروی دگرریختی، افق گرو فعال شده است. بر پایه شواهد زیرسطحی موجود، چینخوردگی هر دو ساختمان مارون و کوپال مرتبط با گسل و از نوع جدایشی گسلخورده است. سازوکار جنبشی رشد چین در ساختمان مارون، ابتدا چرخش یال و سپس با افزایش دگرریختی، تلفیقی از دو سازوکار چرخش یال و مهاجرت لولا بوده در حالیکه در ساختمان کوپال، رشد چین تنها با سازوکار چرخش یال بوده است. همچنین، یک قطعهبندی ساختاری بر پایه توزیع شدت دگرریختی و حضور عناصر ساختاری مشابه در گستره مورد مطالعه پیشنهاد شده است.
