سنجش مکانی گسترههای فقر شهری (مورد مطالعه: شهر ورامین)
نویسندگان
1 گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استاد گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22108/ue.2025.143722.1305چکیده
امروزه شهرهای کشورهای در حال توسعه به شکلی غمانگیز مکان تمرکز فقر شدهاند و کانون فضایی این تمرکز عمدتاً در حاشیۀ شهرها است. کمبود شدید خدمات و فضاهای شهری، نبود دسترسیهای مناسب برای تأمین نیازهای وابسته، ضعف اقتصادی ساکنان و عدم توانایی در پاسخ گفتن به نیازهایی بهغیر از گذران زندگی روزمره، موجب انباشت نیازها به ویژه نیازهای فراغتی و محرومیت از امکانات مربوط به آنها در شهر ورامین شده است. بر همین مبنا، هدف پژوهش حاضر سنجش توزیع مکانی پهنههای فقر به منظور شناخت فضایی ابعاد فقر به منظور مدیریت و ساماندهی بهتر آنها است. روش پژوهش حاضر تحلیلی -کمی و از نوع کاربردی است. از مدل تحلیل عاملی در محیط GIS برای پهنهبندی فضایی فقر شهری در ورامین استفاده شده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که از مجموع 1366 بلوک شهر ورامین، تعداد 46 بلوک معادل 4/3 درصد بسیار ثروتمند، 264 بلوک معادل 3/19 درصد ثروتمند، 466 بلوک معادل1/34 درصد متوسط، 394 بلوک معادل 8/28 درصد فقیر و 196 بلوک معادل 3/14 درصد بسیار فقیر شناخته شدهاند. افزون بر این، تبلور مکانی فقر بر بافتهای فرسوده، نابهسامان، ناکارآمد و بافتهای حاشیهای و غیررسمی منطبق است و بنابراین، بیشترین مراتب فقر شهری در شهر ورامین در محلههایی مانند خیرآباد، عمروآباد، کهنهگل، سکینهبانو، کارخانه قند، کاشانی، شهرک گلتپه، محدودة مرکزی یا کاظمآباد اخوان شامل خیابان شهید فکوری، خیابان شهید چمران، میدان روغنکشی، خیابان نامجو و سیلو هستند.