بررسی و تحلیل تعامل تنشی ـ شوشی در گفتمان نفثه‌المصدور

نویسندگان

1 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بین‌المللی امام‌خمینی(ره)، قزوین ، ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بین‌المللی امام‌خمینی(ره)، قزوین، ایران

doi
10.29252/LRR.12.4.15
چکیده

هدف پژوهش حاضر تحلیل تعامل دوسویۀ تنش و شوش در گفتمان نفثه‌المصدور است. نفثه‌المصدور به معنای «آه‌های سینۀ دردناک»، اثری شکوه‌آمیز و گله‌نامه‌ای دردناک به سال 632 ق به قلم محمد منشی نسوی متأثر از فجایع فجیع مغولان است که با لحن و ضرباهنگی تند آغاز می‌شود. گفتمان این اثر به‌دلیل تعامل دوسویۀ تنش بیرونی (تعدد زخم‌های ناشی از حملۀ مغول) و شوش درونی (سوز و حسرت نویسنده) و ارتباط آن‌ها با یکدیگر به‌دلیل اینکه وضعیت درونی صرفاً دنباله و انعکاس وضعیت بیرونی است، تبدیل به گفتمانی با دو صبغۀ تنشی ـ شوشی شده است. بنابراین، نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که اگرچه در آغاز گفتمان این اثر، شاهد افزایش تدریجی تنش محتوایی و شوش زبانی هستیم، ولی به‌تدریج انرژی و هیجان آغازین به آرامش می‌گراید و ساختار کتاب مطابق با الگویی نزولی و در جهت گسست گفتمانی پیش رفته و به ایجاد پادگفتمان توزیعی منجر شده است.