فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کسری بودجه در شهرداری‌ها به فشار برای تأمین منابع از روش‌های ناپایدار منجر می‌شود. مطالعۀ گزارش‏های تفریغ بودجۀ شهرداری‌ها حاکی از آن است که عمدۀ منابع شهرداری‌ها برای جبران کسری بودجه از محل ردیف‌های «عوارض بر مازاد تراکم»، «درآمد حاصل از تغییر کاربری»، «فروش اموال شهرداری»، «عوارض حذف پارکینگ» و «وام‏های دریافتی» تأمین می‏شود که مصداق از میان بردن منابع زیستی نسل‌های آتی هستند و «منابع ناپایدار» محسوب می‌شوند. مهم‌ترین متغیرهای تأثیرگذار بر ردیف‏های بالا عبارت‏اند از: «قیمت زمین»، «سرانۀ تولید ناخالص داخلی منطقه‌ای»، «تعداد پروانه‌های صادره» و «تورم». در این مطالعه، با استفاده از روش داده‌های تابلویی FGLS برای دورۀ زمانی 97-1390، اثر متغیرهای یادشده بر کسری بودجۀ شهرداری کلان‌شهرهای تهران، تبریز، اهواز، شیراز، قم، مشهد، کرج و رشت مطالعه شده است. یافته‌های این پژوهش در هر دو روش حاکی از اثر مثبت متغیرهای قیمت زمین و تعداد پروانه‌های ساختمانی صادره بر کسری بودجه و اثر منفی متغیرهای تورم و سرانۀ تولید ناخالص داخلی منطقه‌ای بر کسری بودجۀ شهرداری کلان‏شهرهای تحت مطالعه است. بر پایۀ این نتایج، کسری بودجه رفتاری خلاف چرخه‌ای دارد؛ بنابراین، لازم است تا در دورۀ رکود، تمهیداتی برای مقابله با رشد کسری بودجه در نظر گرفته شوند، از جمله سقفی برای تأمین کسری از محل ردیف‌های ناپایدار.