واکاوی ابعاد و مؤلفه‌های رهبری و مدیریت مبتنی بر تحلیل مضمون بیانات شهید قاسم سلیمانی

نویسندگان

1 استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا )س(، تهران، ایران

2 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران

doi
چکیده

مدیران و رهبران جامعه، در رشد فردی، اخلاقی و اجتماعی، نیازمند الگوهای ممتاز مدیریت هستند که خود، مزین به شاخصه‌های عالی رهبری در اندیشه و عمل باشند. بیانات شهید قاسم سلیمانی، به‌عنوان فرمانده موفق در دفاع مقدس و جبهه مقاومت، قابلیت آن را دارد که در دست‌یابی به ویژگی‌های مدیران موفق، محل رجوع واقع شود. پژوهش حاضر با بررسی بیانات، سخنرانی‌ها، نامه‌ها و مصاحبه‌های شهید سلیمانی به روش تحلیل مضمون، مؤلفه‌ها و ابعاد رهبری و مدیریت در اندیشه ایشان را استخراج نموده است. در این‌روش، ابتدا مضامین پایه، مربوط به مدیریت و رهبری، از کلام وی استخراج شد. سپس مضامین پایه بر اساس اصل مشابهت، دسته‌بندی شده و مضامین سازمان‌دهنده را تشکیل دادند. ویژگی‌های مدیران و رهبران ممتاز، براساس مضامین سازمان‌دهنده، استخراج و در دو سطح اعتقادی و عملی، به عنوان مضامین فراگیر، تحلیل شدند. در منظومه فکری سردار، مدیر موفق در سطح دینی- اعتقادی می‌بایست از ویژگی خداباوری و اسلام‌محوری برخوردار باشد. در سطح دینی- عملی، ویژگی‌های عدم دلبستگی به دنیا، پایبندی به اصول و حفاظت از ارزش‌ها، توانمندی در مدیریت، قدرت اثرگذاری، خطرپذیری، مدیریت معنوی، تمسک به الگوهای شایسته و سخت‌کوشی، زمینه مدیریت موفق را فراهم می آورد.