تاثیر نوسانات ماهانه دمای آب دریای مدیترانه بر نوسان ماهانه بارشهای شمالغرب ایران
نویسندگان
1 دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشگاه شهید بهشتی
3 دانشگاه شهید بهشتی
4 پژوهشگاه هواشناسی
5 دانشگاه لرستان
doi
چکیده
تاثیر دمای سطح آب دریا (SST) بر مقدار بارش محدود به ساحل نبوده و نواحی دور از دریا را نیز تحتتاثیر قرار میدهد. تشخیص همبستگی بین SST و بارش نقش موثری در پیشبینی خشکسالی و ترسالی مناطقی که تحتتاثیر نوسانات دمای آب قرار میگیرند خواهد داشت. در پژوهش حاضر به منظور شناخت بهتر از شرایط بارشی، ارتباط نوسان ماهانه SST مدیترانه با بارش شمالغرب ایران بررسی میگردد. پس از مشخص کردن دورههای سرد و گرم دمای ماهانه سطح آب دریای مدیترانه نسبت به دمای میانگین آن در دوره آماری (2014-1982)، میزان همبستگی بین SST و بارش در سطح منطقه محاسبه گردید. نتایج نشان داد تاثیر SST بر نوسان بارش منطقه از نظر زمانی و مکانی متفاوت است و بارش ماههای مارس، اوریل و می بیشترین همبستگی (در سطح اطمینان 95 و 99 درصد) را با دمای آب دارد. گرم بودن SST در تمام سطح دریای مدیترانه در ماه سپتامبر با کاهش بارش در ماه نوامبر و سرد بودن SST غرب دریا در ماه نوامبر و دسامبر با کاهش بارش این دو ماه همبستگی نشان داد. بین سرد بودن SST غرب دریا در فوریه و کاهش بارش ماه آوریل، همچنین سرد بودن SST شرق دریا در ماه مارس و کاهش بارش ماه مارس و ماه می ارتباط معنیداری وجود دارد. همچنین ارتباط معنیداری (در سطح اطمینان 95 تا 99 درصد) بین گرم بودن SST تمام دریا و افزایش بارش ماه آوریل در منطقه شمالغرب مشاهده شد. بطور کلی نتایج این تحقیق نشان داد هرچند براساس رابطه همبستگی بین SST و بارش، شناخت کلی از شرایط بارش امکانپذیر میباشد، معذالک بررسی شرایط سینوپتیک-ترمودینامیکی جو چگونگی این ارتباط را توجیه خواهد کرد.