محاسبه‌ نرخ کوتاه‌شدگی با تحلیل هندسی- جنبشی دوپشته‌های خونیک (بخش شمالی زمین‌درز سیستان)

نویسندگان

1 دانشگاه بیرجند

2 دانشگاه گلستان

3 دانشگاه بیرجند

doi
چکیده

دوپشته‌های منطقه خونیک در 18 کیلومتری جنوب شهرستان قائن و از نظر زمین ساختی در بخش شمالی زمین‌درز سیستان قرار دارد. دوپشته خونیک در اثر عملکرد گسل امتدادلغز خونیک با طول 6 کیلومتر و با سازوکار هندسی N150/73NE و ریک 24NW تشکیل ‌شده است. براساس برداشت‌ها و فراسنج‌های استفاده‌ شده، دوپشته‌های خونیک از سه اسب (Horse) تشکیل ‌شده‌اند که از سمت شمال‌خاور به جنوب‌باختر بر روی یکدیگر رانده ‌شده‌اند (با توجه به جوان شدگی اسب‌ها). تحلیل تنش به‌ دست ‌آمده از برداشت‌های حاصل از گسل‌های موجود در اطراف و روی دوپشته روند شمال‌خاوری- جنوب‌باختری (1σ=N51/13) و چین‌های اطراف دوپشته روند شمال‌خاور- جنوب‌باختری (1σ=N36/1) هم­خوانی خوبی را نشان می‌دهد. با توجه به سطح محوری چین‌ها منطقه می‌توان دریافت که چین‌خوردگی‌های منطقه دارای رانشی به سمت شمال‌خاور هستند که با جهت رانش دوپشته خونیک هم­خوانی دارد (با توجه به پیش­بوم و پس بوم و جهت قرارگیری پشته‌ها). نرخ کوتاه‌شدگی محاسبه ‌شده با استفاده از فرا سنج‌های مورد استفاده، معادل 57 درصد (5/196 متر) بر روی دوپشته‌های خونیک نشان می‌دهد که با مقدار به ‌دست ‌آمده از مدل‌سازی آزمایشگاهی (48 درصد) هم­خوانی خوبی دارد. با توجه به اطلاعات به‌ دست ‌آمده، دوپشته خونیک از مدل break back تبعیت می‌کنند.