زمین‌شناسی، مراحل کانی‌سازی و زمین‌شیمی هاله‌های دگرسانی کانسار مس-مولیبدن (±نقره) سنج (شمال کرج)، کمان ماگمایی البرز

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه بوعلی سینا

2 عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی

3 دانشگاه لرستان

doi
چکیده

کانسار مس-مولیبدن سنج واقع در بخش مرکزی کمان ماگمایی البرز و شمال استان البرز (کرج) قرار دارد. منطقه سنج به طورکلی متشکل از سنگ‌های نفوذی مافیک تا حدواسط ترشیری و انواع سنگ‌های آذرآواری است. سیل نفوذی سد کرج با ترکیب مونزوگابرو، مونزودیوریت و دیوریت به سن ائوسن بالایی در سنگ‌های آذرآواری سازند کرج نفوذ کرده و در مجاورت آن کانی‌سازی استوک‌ورک-انتشاری عناصر مس و مولیبدن (±نقره و طلا)، رخداده است. کانه‌‌های سولفیدی (کالکوپیریت، بورنیت، مولیبدنیت و پیریت)، اکسیدی (مگنتیت و هماتیت) و کربناته (مالاکیت و آزوریت) مهم­ترین پاراژنز کانی‌سازی در منطقه هستند. کانی‌سازی کوارتز-سولفیدی استوک‌ورک به­عنوان غنی‌ترین بخش کانسنگ با متوسط عیارهای 5/2 درصد مس و 2/0 درصد مولیبدن همراه با دگرسانی پتاسیک-فیلیک در میزبان توف پورفیری قابل مشاهده است. کانی‌سازی انتشاری نیز متشکل از کانی‌های پراکنده کالکوپیریت و مولیبدنیت با متوسط عیارهای مس 2/1 درصد و مولیبدن 08/0 درصد همراه با دگرسانی آرژیلیک حدواسط در میزبان آندزیت توف پورفیری رخداده است. پهنه غنی‌سازی برون‌زاد با گسترش کم، متشکل از کانسنگ اکسی-هیدروکسیدی با کانی‌سازی ضعیف مس و کانسنگ سولفیدی غنی‌شده (جانشینی) با بیشینه عیار مس 8/2 درصد مشخص می‌شود. دگرسانی‌های مگنتیت-بیوتیت (سیلیکات پتاسیم)، پتاسیک-فیلیک (مجموعه فلدسپار ‌پتاسیک-بیوتیت-سریسیت-کوارتز±پیریت)، آرژیلیک حدواسط (مجموعه کائولینیت-ایلیت±کوارتز±کلسیت) و پروپیلیتیک (مجموعه اپیدوت-کلریت-لامونتیت-کلسیت±پیریت)، دگرسانی‌های اصلی کانسار سنج هستند. براساس مطالعات زمین‌شیمی دگرسانی، بالاترین تمرکز عیاری عناصر کانه‌ساز مس و مولیبدن در دگرسانی‌های پتاسیک-فیلیک با حضور کانی‌سازی کوارتز-سولفیدی استوک‌ورک صورت گرفته و دگرسانی‌های آرژیلیک حدواسط و پروپیلیتیک از عیار کمتری برخوردارند.