فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به اینکه فرایند شهرنشینی در مقیاس وسیعی در سراسر جهان اتفاق افتاده است، افزایش جمعیت و رشد روزافزون آن، مشکلات متعددی را به‌ویژه در کلان‌شهرها با توجه به تمرکز بیشتر امکانات این شهرها ایجاد کرده است که رفع آنها به تحقیقات علمی به‌منظور مدیریت و برنامه‌ریزی مناسب برای اداره شهرها و ارتقای کیفی سطح زندگی آنها نیازمند است. براساس این، مدیران و برنامه‌ریزان شهری، هوشمندشدن شهر را الزامی برای رفع موانع شهرها و ارتقای زندگی در آنها مطرح کرده‌اند. شهر هوشمند پدیده‌ای چندبعدی است که شاخص‌های مختلفی را در بر می‌گیرد. این پژوهش با هدف تعیین سطح هوشمندی کلان‌شهرهای ایران و معرفی یک شاخص ترکیبی سنجش میزان هوشمندی و سپس رتبه‌بندی و خوشه‌بندی آنها صورت گرفته است. بدین منظور، 41 متغیر برای 6 شاخص شهر هوشمند شامل محیط زیست، اقتصاد، حکومت، زندگی، تحرک و مردم هوشمند در 9 کلان‌شهر ایران طی سال‌های 1400- 1385 تجزیه و تحلیل شدند. برای استخراج شاخص شهر هوشمند از روش تحلیل مؤلفه اساسی (PCA) دو مرحله‌ای در نرم‌افزار Eviews استفاده شد. سپس با به‌کارگیری آزمون فریدمن و W کندال در نرم‌افزار SPSS کلان‌شهرهای کشور براساس میزان هوشمندی رتبه‌بندی شدند و درنهایت با استفاده از XLSTAT خوشه‌بندی آنها انجام شد. نتایج نشان دادند شاخص «محیط زیست» بیشترین تأثیر را در شاخص‌های هوشمندی داشته است و همچنین بین کلان‌شهرهای کشور، شهر تهران در بالاترین و کرمانشاه در پایین‌ترین سطح هوشمندی قرار داشته است.طبقه‌بندی JEL:.C43 ,C38 ,O18