نسخه‌شناسی تفسیر کهن البصائر فی الوجوه و النظایر

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، خراسان شمالی، ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، خراسان رضوی. ایران.

doi
10.22034/crtc.2025.488869.1169
چکیده

البصائر فی الوجوه و النظائر عنوان اثری فارسی به خامۀ ابوالفضائل محمّد بن حسین مَعینی (م 537 ه‍) است که به تبیین مباحث علوم قرآنی، به‌ویژه موضوع وجوه و نظایر پرداخته است. در این پژوهش که به صورت کتابخانه‌ای و به روش توصیفی تحلیلی نگاشته شده است، ضمن معرّفی تفصیلی البصائر و دست‌نویس‌های آن، با تمرکز بر کهن‌ترین نُسخۀ البصائر مشخّصات، رسم‌الخطّ و جزییّات سبک‌شناختی آن نیز گزارش شده است و برخی تسامحات مرتبط با معرفی این منبع و مؤلف آن نیز نقد و بررسی شده‌اند. هدف از معرّفی البصائر و دست‌نوشته‌های آن، به عنوان مأخذی قابل ملاحظه در حوزه واژه‌شناسی و تفسیر قرآن کریم، بیان ضرورت احیای این میراث مکتوب زبان فارسی است که گستردگی اطلاعاتش بیش از کتاب های هم موضوع پیش از خود است. البصائر فی الوجوه و النظایر عنوان اثری فارسی به خامۀ ابوالفضائل محمّد بن حسین مَعینی (م 537 ه‍) است که به تبیین مباحث علوم قرآنی، به‌ویژه موضوع وجوه و نظایر پرداخته است. در این پژوهش که به صورت کتابخانه‌ای و به روش توصیفی تحلیلی نگاشته شده است، ضمن معرّفی تفصیلی البصائر و دست‌نویس‌های آن، با تمرکز بر کهن‌ترین نُسخۀ البصائر مشخّصات، رسم‌الخطّ و جزئیات سبکشناختی آن نیز گزارش شده است و برخی تسامحات مرتبط با معرفی این منبع و مؤلف آن نیز نقد و بررسی شده اند. هدف ازمعرفی البصائر و دستنوشته های آن، به عنوان مأخذی قابل ملاحظه در حوزه واژه شناسی و تفسیر قرآن کریم، بیان ضرورت احیای این میراث مکتوب زبان فارسی است که گستردگی اطلاعاتش بیش از کتابهای هم موضوع پیش از آن است.