ماگماتیسم ائوسن نوار ارومیهدختر در شمال ساوه: تنوع مجموعههای ولکانیک در یک محیط کششی
نویسندگان
1 دانشگاه خوارزمی
2 دانشگاه خوارزمی
3 دانشگاه خوارزمی
doi
چکیده
مجموعه ولکانیکی شمال ساوه بخشی از ولکانیسم نوار ماگمایی ارومیهدختر است. در این تحقیق بخشی از ولکانیکهای شمال ساوه که عمدتاً سن ائوسن پسین دارند مورد بحث قرار گرفتهاند. این سنگها شامل طیفی از آندزیت- بازالت، تراکیت- آندزیت و داسیت بوده و غالباً ماهیت کالکوآلکالن و معدودی ماهیت آلکالن دارند. در نمودارهای عناصر نادر خاکی، نمونهها بطورکلی با غنیشدگی عناصر نادر خاکی سبک و نسبتهای (La/Yb)N بین 93/2 تا 27/10، (Sm/Yb)N بین 58/1 تا 16/2 و (La/Sm)Nبین 79/1 تا 75/4 مشخص میشوند. بر اساس نمودارهای هارکر و نیز مدلسازی ژئوشیمیایی انجام شده، فرایند تفریق ماگمایی جوابگوی تمامی تنوعات سنگی در منطقه نبوده و بیانگر وجود مجموعههای ماگماتیک با ژنز متمایز از همدیگر است. اگرچه برخی مجموعههای سنگی نیز ممکن است از طریق فرایند تبلور تفریقی از مجموعههای مافیکتر حاصل شده باشند. با استفاده از مدلسازی ژئوشیمیایی انجام شده براساس تمرکز عناصر ناسازگار و با احتساب درصدهای متفاوت تفریق بلوری بین 20 تا 60% و فازهای تفریق شوندهای که غالباً از جنس کانیهای پلاژیوکلاز و کلینوپیروکسن هستند ملاحظه میشود که برخی از نمونهها میتوانند از طریق تبلور تفریقی با هم ارتباط ژنتیک داشته باشند. بعلاوه، اختصاصات شیمیایی همچون غنیشدگی از عناصر لیتوفیل سبک (LILE) و تهیشدگی از عناصر دارای قدرت میدان بالا (HFSE) مانند Nb، Ta و Ti در نمودارهای چند عنصری نرمالیزشده در کنار شواهد چینهشناختی و تکتونیکی حاکی است که سنگهای مورد مطالعه در یک قوس قارهای بالای لیتوسفر فرورانده نئوتتیس و تحتتأثیر تکتونیسم کششی تشکیل شدهاند.