خاستگاه زمین ساختی ماسهسنگ های سازند بایندور (نئوپروتروزوئیک پسین) در برش چپقلو، شمالغرب ایران
نویسندگان
1 دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS)
2 دانشگاه شهید بهشتی تهران
doi
چکیده
جایگاه زمین ساختی ایران طی نئوپروتروزوئیک پسین به خوبی شناخته شده نیست و پیشنهاداتی از حاشیه غیرفعال (ایران بهعنوان بخشی از پلاتفرم آفرو-عربی) تا حاشیه فعال (ایران بهعنوان بخشی از زمینهای پیرامونی گندوانا) وجود دارد. خاستگاه زمین ساختی سازند بایندور که طی این زمان نهشته شده است، میتواند اطلاعات ارزشمندی از تکامل زمین ساختی ایران طی نئوپروتروزوئیک پسین را فراهم کند. سازند بایندور در برش چپقلو بهطور غالب از سنگهای سیلیسی آواری ارغوانی تیره تا قرمز رنگ، بیشتر گلسنگ و به میزان کمتر ماسهسنگ و سنگهای کربناته، تشکیل شده است (m400~). ماسهسنگ ها حاوی مقادیر فراوانی کوارتز، فلدسپار و قطعات سنگی ولکانیکی (اغلب آندزیتی و ریولیتی) هستند و ترکیب Q44F30RF26 (لیتیک آرکوز تا آرکوزیک لیتارنایت)، Qt47F30L23 و Qm37F30Lt33 دارند. این دادهها به روشنی نشان میدهد که ماسهسنگ های سازند بایندور از منشا کمان ماگمایی با ترکیب سنگهای ولکانیکی فلسیک/حدواسط و سنگهای نفوذی گرانودیوریتی رخنمون یافته، منشا گرفتهاند. بلوغ نیافتگی بافتی و ترکیبی رسوبات سازند بایندور در کنار شکل نسبتا زاویهدار تا زاویهدار دانههای ناپایدار همانند قطعات سنگی ولکانیکی، نشان دهنده منشا گرفتن محلی از سنگهای رخنمون یافته اطراف (منشاهای نزدیک) و نهشت در یک حاشیه قارهای فعال است. این نتایج شواهد جدیدی از نقش فرورانش در این دوره زمانی در ایران، بهعنوان بخشی از زمینهای پیرامونی گندوانا را فراهم میکنند.