بازخوانی تحلیلی مسئله شفاعت مرتکب کبیره از دیدگاه زیدیه
نویسندگان
1 استادیار و مدیرگروه معارف اسلامی دانشگاه نیشابور
2 مدرسه علمیه نواب
doi
10.22034/kalam.2025.1154.1140چکیده
شفاعت، به عنوان یکی از مباحث بنیادین در کلام اسلامی، همواره مورد توجه اندیشمندان و پژوهشگران بوده است. در این پژوهش، با رویکرد توصیفی-تحلیلی، به بررسی دیدگاه مذهب زیدیه در خصوص شفاعت برای مرتکبین گناهان کبیره پرداخته شده است. زیدیان، با استناد به آیات قرآن، روایات و استدلالهای عقلی، دیدگاه منحصر به فردی در این زمینه دارند.یافتههای این پژوهش نشان میدهد که زیدیان معتقدند شفاعت پیامبر اکرم (ص) به همه افراد، به ویژه مرتکبین گناهان کبیره، تعلق نمیگیرد. آنها با استناد به آیاتی که بر عذاب الهی برای گناهکاران دلالت دارند و همچنین روایاتی که محدودیتهای شفاعت را بیان میکنند، این باور را تقویت میکنند. از دیدگاه زیدیان، پذیرش شفاعت بیقید و شرط برای همه افراد، به ویژه گناهکاران بزرگ، میتواند پیامدهای زیانباری داشته باشد؛ از جمله تضعیف انگیزه برای ترک گناه، سست شدن ایمان و خدشهدار شدن عدالت الهی.زیدیان بر این باورند که شفاعت تنها شامل مؤمنانی میشود که تلاش کردهاند تا از گناه دوری کنند و به سوی خداوند بازگردند. به عبارت دیگر، شفاعت پاداشی است برای کسانی که به توبه و عمل صالح دست زدهاند.در این پژوهش، پس از بررسی دقیق دیدگاه زیدیه در مورد شفاعت، به مقایسه آن با دیدگاه سایر مذاهب اسلامی پرداخته شده و دلایل و استدلالهای هر گروه به طور مفصل مورد تحلیل قرار گرفته است.