فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحقیق حاضر، خطاهای دانش‌‌آموزان دوزبانۀ ترکی‌‌آذربایجانی ـ فارسی در کاربرد نشانه‌‌های تصریفی فعل فارسی را بر اساس انگارۀ چهار تک­واژ، مطالعه کرده است. داده‌‌ها از نوشته‌‌های 50 نفر از دانش‌‌‌آموزان دختر و پسر پایه‌‌های سوم و چهارم ابتدایی مناطق روستایی شهرستان مشگین‌‌شهر گردآوری شد. ابتدا نشانه‌‌های تصریفی فعل زبان فارسی در چارچوب انگارۀ چهار تک­واژ، به دو گروه تک­واژهای نظام‌‌مند متقدم (نشانه‌‌‌های نفی، امری، مجهول و سببی) و تک­واژهای نظام‌‌‌مند بیرونی متأخر (نشانه‌‌‌های شخص و شمار، زمان، نمود و وجه التزامی) تقسیم شد. با استخراج و دسته‌‌بندی خطاها، مشخص شد که دانش‌‌‌آموزان هر دو پایه، در کاربرد تک­واژهای نظام‌‌‌مند بیرونی متأخر فعل نسبت­به تک­واژهای نظام‌‌‌مند متقدم آن مشکل دارند و آن­ها را دیرتر یاد می‌‌‌‌‌گیرند. به­نظر می‌‌‌رسد که بین ماهیت انواع مختلف تک­واژها (فعال شدن تک­واژها در سطوح انتزاعی تولید گفتار) و ترتیب فراگیری آن­ها، ارتباط وجود دارد. تک­واژهای نظام‌‌‌مند بیرونی متأخر در سطح متأخرتر فرایند تولید انتزاعی، با فراخوان چارچوب نحوی ـ ساخت­واژی زبان مقصد، انتخاب می‌شوند، در حالی که انتخاب تک­واژهای نظام‌‌‌مند متقدم به‌‌صورت غیرمستقیم در سطح مفهومی ـ واژگانی و هم­زمان با انتخاب مستقیم تک­واژهای محتوایی، صورت می‌‌گیرد. نتایج تحقیق حاضر در انطباق با مطالعۀ ویی (2000) است که با اتکا به انگارۀ چهار تک­واژ، ترتیب فراگیری انواع تک­واژها را تبیین کرد.