بررسی انتقادی مولفههای سبک زندگی کارمندی در سازمانهای دولتی بوروکراتیک ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی فرهنگی دانشگاه علامه طباطبایی و مربی دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین(ع)
2 استادیار دانشکده علوم اجتماعی و فرهنگی دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران
doi
چکیده
توجه به مسئله «کارمندی» با مؤلفههایی چون بیانگیزگی کارمندان، ناکارآمدی نظام کارمندی و فساد و کُندی و تعلل در سازمانهای بوروکراتیک از مقولات مهمی است که از منظرهای مختلفی به آن پرداخته شده است. در این تحقیق سعی شده در نسبت میان جامعه و انسان ایرانی با سازمان بوروکراتیک مدرن ابعاد موضوع طرح گردد. برای این مهم بازخوانی نظام سنتی کار در ایران و شناخت مؤلفههای آن نظام ضروری تشخیص داده شد که با روش جامعهشناسی تاریخی صورت گرفت. یافتههای تحقیق در این بخش راسیونال نبودن، تقدس معنای کار، همیاری و تعاون به جای همکاری و رقابت، رابطه بین محصول و تولید کننده، با کیفیت بودن محصولات ایرانی را بهعنوان مهمترین مولفههای نظام سنتی کار در ایران نشان داد. در ادامه تجربیات متعدد ورود سازمان مدرن به ایران و تبعات اجتماعی آن مورد بررسی قرار گرفت و تجربههای شکستهای سازمانهای مدرنی چون ارتش، بانک، آموزش عمومی، نظام پزشکی و سلامت و امثال آن در زندگی ایرانیان بررسی شد. در نتیجهگیری مشخص شد که جمعبندی شکستها ذیل ناهماهنگی میان جامعه ایرانی و انسان ایرانی با سازمان مدرن کار اگرچه بخشی از واقعیت را بازنمایی میکند اما صورتبندی آن با عنوان نداشتن آمادگیهای فرهنگی، اجتماعی، مهارتی از سوی جامعه ایرانی برای بکارگیری سازمان مدرن نادرست است. بلکه این ناهماهنگی حداقل در موارد مهمی باید با تغییرات بنیادین در انگارهها و آموزهها و اصول سازمان بویژه سازمانهای بوروکراتیک تدارک گردد و نه با تغییر در آمادگیهای فرهنگی و اجتماعی ایرانیان.