فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افزایش روزافزون جمعیت موجب افزایش تقاضای حمل‌ونقل در شهرها و ازدحام در سیستم‌های حمل‌ونقل و ترافیک در خیابان‌ها شده است. این شلوغی و ازدحام پیامدهای منفی چشمگیری نظیر افزایش آلودگی‌های زیست‌محیطی، آسیب جدی به سلامت جسم و روان شهروندان، اتلاف وقت و هدررفت مقدار درخور توجهی سوخت را به همراه دارد. سیاست‌های قیمت‌گذاری به‌عنوان یکی از سیاست‌های مدیریت تقاضا ازجمله راهکارهایی هستند که با استفاده از آنها می‌توان هزینه‌های خارجی ناشی‌ از استفاده از وسایل نقلیه موتوری را کاهش داد. پژوهش حاضر سعی دارد با استفاده از ابزار قیمت‌گذاری، هزینه‌های خارجی استفاده از شیوه‌های حمل‌و‌نقل شهری و قیمت تعادلی برای هر شیوه را تعیین کند. برای تعیین قیمت تعادلی از مفهوم تعادل بین منحنی‌های عرضه و تقاضا استفاده شده است. نمودار تقاضا با استفاده از نتایج حاصل از پرسشنامه رجحان بیان‌شده و مدل‌سازی و نمودار عرضه براساس هزینه‌های اجتماعی (زمان سفر، آلودگی هوا، آلودگی صوتی، تصادفات، خدمات ترافیکی، تسهیلات، جمع‌آوری زباله از شبکه و مصرف منابع تجدید‌ناپذیر) به دست آمده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان دادند عوارض تعادلی برای هر ساعت حضور در محدوده مرکزی در ساعات اوج (صبح)، برابر با 3408 تومان است که در این سطح عوارض 38 درصد افراد از سفر با خودرو انصراف می‌دهند و از شیوه‌های جایگزین (عمومی و غیر‌موتوری) استفاده می‌کنند. قیمت تعادلی برای تاکسی، اتوبوس و مترو به‌ترتیب 2797، 2065 و 2921 تومان به دست آمده است که در این سطوح قیمت، بیش از نیمی از افراد به استفاده از شیوه‌های مذکور ادامه می‌دهند و مابقی افراد از شیوه‌های غیرموتوری استفاده می‌کنند.