فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در سال‌های اخیر، شرکت‌ها با افزایش پویایی مواجه شده‌اند که ناشی از توسعه سریع فناوری، دیجیتالی شدن و الزامات پایداری است. این وضعیت فرصت‌های نوینی برای نوآوری در اکوسیستم‌ها ایجاد می‌کند. این امر به ویژه در صنایع سرمایه‌بر و شبکه‌محور مانند فولاد مشهود است و اهمیت قابلیت‌هایی را برجسته می‌کند که بتوانند این پویایی‌ها را مدیریت و جریان‌های پایدار ارزش‌آفرینی در اکوسیستم ایجاد کنند. با اتخاذ چشم انداز قابلیت های پویا و اکوسیستم نوآوری، این پژوهش به بررسی الگوی نقش‌آفرینی قابلیت‌های پویای شبکه‌محور در خلق و هدایت ارزش در اکوسیستم نوآوری فولاد ایران پرداخته و تلاش می‌کند درکی منسجم از این قابلیت‌ها در سطح اکوسیستم ارائه دهد. روش: این پژوهش کاربردی و با رویکرد کیفی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل بازیگران کلیدی اکوسیستم نوآوری فولاد ایران بود و با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی، ۱۰ نفر از مدیران، خبرگان صنعت، دانشگاه و شرکت‌های فناور تا دستیابی به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با بهره‌گیری از رویکرد تحلیل مضمون تحلیل شدند تا سازوکارهای نقش‌آفرینی قابلیت‌های پویای شبکه‌محور در تحقق جریان ارزش شناسایی و تبیین شوند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که قابلیت‌های پویای شبکه‌محور در اکوسیستم نوآوری فولاد ایران از طریق مجموعه‌ای از سازوکارهای اکوسیستمی، به‌صورت فرایندی و پیوسته، در تحقق جریان ارزش نقش‌آفرینی می‌کنند. به‌گونه‌ای که قابلیت حس‌گری از مسیر "فعالیت‌های اکتشافی"، "شناسایی ظرفیت‌های بالقوه بازیگران"، "ایجاد و توسعه پیوندهای اطلاعاتی و دانشی" و "شناسایی موقعیت‌ها و وابستگی‌های ساختاری" جریان ارزش را از شناسایی اولیه فرصت‌ها تا شکل‌گیری مسیرهای واقعی ارزش‌آفرینی هدایت می‌کند. قابلیت تصاحب و بهره‌برداری با اتکا بر "تنظیم و هم‌راستاسازی فعالیت‌ها"، "تنظیم و تثبیت نقش بازیگران"، "تنظیم موقعیت‌ها و مرزهای سازمانی" و "تنظیم پیوندهای میان سازمانی"، فرصت‌های شناسایی‌شده را به جریان‌های پایدار ارزش تبدیل می‌کند. هم‌زمان، قابلیت بازپیکربندی از طریق "بازآرایی فعالیت‌ها"، "بازتعریف نقش بازیگران"، "بازآرایی پیوندها" و "بازتعریف موقعیت‌ها" به تقویت و تداوم جریان ارزش در شرایط تغییرات فناورانه، بازار و تحولات ساختاری صنعت فولاد ایران کمک می‌کند. نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که در اکوسیستم نوآوری فولاد ایران، قابلیت‌های پویای شبکه‌محور نه به‌عنوان توانمندی‌های منفرد بنگاه‌ها، بلکه در قالب سازوکارهای شبکه‌ای، تعاملی و نهادی در سطح اکوسیستم عمل کرده و از طریق هدایت، بهره‌برداری و بازآفرینی جریان ارزش، امکان هماهنگی، یادگیری مشترک و نوسازی مستمر را در مواجهه با تغییرات محیطی فراهم می‌کنند. بر این اساس، پژوهش حاضر با گسترش نگاه قابلیت‌های پویا از سطح بنگاه به سطح اکوسیستم، نشان می‌دهد که خلق و تداوم ارزش در صنایع پیچیده و سرمایه‌بر، بیش از آنکه به عملکرد مستقل بازیگران وابسته باشد، به سازمان‌دهی و هم‌راستاسازی سازوکارهای اکوسیستمی وابسته است. ازاین‌رو، الگوی ارائه‌شده می‌تواند مبنایی برای طراحی و راهبری اکوسیستم‌های نوآوری و تقویت نوآوری پایدار، تاب‌آوری اکوسیستمی و خلق ارزش مشترک، به‌ویژه در صنایع سرمایه‌بر و شبکه‌محور، باشد.