مقایسه گفتمان‌نماها در گفتمان روایی کودکان فارسی‌زبان هفت و ده‌ساله با بزرگ‌سالان

نویسندگان

1 دکتری زبان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 استاد گروه زبان‎شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.29252/LRR.12.1.9
چکیده

گفتمان‌نماها تعیین می‌کنند که چگونه درک مخاطبان همسو با یکدیگر یا متفاوت از هم است. با توجه به اهمیت گفتمان‌نماها در افزایش‌ مهارت زبانی و کلامی کودکان و نیز بالا بردن سطح پیوستگی گفتمان آن­ها، هدف این پژوهش آن است که با استفاده از مدل هنسن (1998) به مطالعۀ فرایند تولید گفتمان‎نماها در گفتمان روایی کودکان فارسی‌زبان هفت و ده­ساله و بزرگ­سالان بپردازد. پژوهش حاضر توصیفی ـ تحلیلی است. 37 کودک هفت­ساله و 40 کودک ده­ساله از یک دبستان دخترانه و یک دبستان پسرانه واقع در شهر تهران به­صورت هدفمند انتخاب شدند. همچنین، 18 بزرگ­سال نیز برای مقایسۀ عملکرد کودکان با آن­ها انتخاب شدند و آزمون بازگویی داستان بر اساس روش چویی (2007) و کیرتزیس و اروین‌تریپ (1999) اجرا شد. نتایج نشان داد آزمودنی‌ها قادر بودند از انواع گفتمان‌نماها در گفتمان روایی خود استفاده کنند و در­مجموع، میزان استفادۀ کودکان از گفتمان‌نماها بیشتر از بزرگ­سالان بود. به­نظر می‌رسد گاه پیوستگی انسجام را جبران می‌کند و گاه روابط معنایی ـ منطقی مبتنی بر دانش پیشین به­جای گفتمان‌نماها ایفای نقش می‌کنند.