بررسی اثرات پخش سیلاب بر خصوصیات خاک و مورفومتری مخروط افکنه دشت ذهاب کرمانشاه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته جغرافیای طبیعی- ژئومورفولوژی، دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

ته‌نشین شدن رسوبات سیلاب ورودی به سیستم پخش سیلاب سبب تغییرات خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک می‌گردد. سیستم پخش سیلاب همچنین با کنترل آب و رسوب حوزه بالادست منجر به تغییرات مورفومتریک مخروط افکنه می­گردد. هدف از این مطالعه ارزیابی ویژگی­های فیزیکو شیمیایی خاک و بررسی تغییرات مکانی بخش­های مختلف مخروط­افکنه دشت ذهاب تحت­تاثیر سامانه پخش سیلاب واقع در بالادست آن در آبخیز دشت­ذهاب می­باشد. به­این منظور ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی در 42 نمونه خاک در عرصه پخش سیلاب و شاهد اندازه­گیری شد. همچنین تغییرات مکانی مخروط افکنه قبل و بعد از احداث سامانه پخش سیلاب ارزیابی شد. مقایسه میانگین داده­ها با استفاده از آزمون واریانس نشان داد که مقادیر سدیم، فسفر، پتاسیم، نیتروژن، آهک، pH، هدایت ­الکتریکی خاک در عرصه پخش و شاهد اختلاف معنی­داری ندارد ( 05/0<p). نتایج حاکی از افزایش معنی­دار رس و سیلت و کاهش معنی­دار ماسه در عرصه پخش سیلاب نسبت به شاهد می­باشد (05/0>p). سامانه پخش سیلاب دشت ذهاب منجر به تغییرات مکانی بخش­های مختلف مخروط­افکنه در سال­های بعد از احداث آن گردیده است به طوری‌که آبگیری سامانه پخش سیلاب منجر به کاهش سطح فعال نسبت به سطح غیرفعال مخروط­افکنه شده است.

کلیدواژه‌ها