ارزیابی اثرات توسعه حملونقل عمومی (مترو و BRT) بر کاربری زمین شهری ) نمونه موردی: منطقه 7 شهرداری تهران (
نویسندگان
1 کارشناسارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی
2 استادیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی
3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
پیوند میان حملونقل و کاربری زمین از اصول بنیادین در برنامهریزی حملونقل شهری محسوب میشود و به طور جدایی ناپذیری در ارتباط با یکدیگر قرار میگیرد. شناخت این پیوندها پیش از گسترش سیستمهای حمل و نقل ضمن هدایت توسعه و تقلیل بیعدالتی های فضایی در شهرها میتوانند منجر به وضع قوانین و مقررات کاربری زمین کنشگرایانه شوند. بر این اساس در این پژوهش، تأثیرات شبکه حملونقل عمومی (مترو وBRT) بر کاربری زمین در منطقه 7 شهرداری تهران مورد بررسی قرار گرفته است. ابتدا برای هر یک از متغیرهای عمده تحقیق شاخصهایی تعریف و با استفاده از آزمون اسپیرمن به مقایسه شاخصها و میزان همبستگی آنها در یکبازه زمانی ده ساله (1390-1380) پرداخته شده است. مقایسه این شاخصها نشان دهنده رابطه مستقیم ودر مواردی رابطه معکوس بین متغیرهای تحقیق است. همچنین در ادامه از مدل SWOT برای شناسایی نقاط قوت، ضعف، تهدید و فرصتهای منطقه در رابطه با حملونقل عمومی و در نهایت از مدل QSPM (Quantitative Strategic Planning Matrix) جهت تکمیل و ارائه استراتژیهای پیشنهادی مدد گرفته شده است. نتایج کلی تحقیق بیانگر تأثیرگذاری حملونقل عمومی (یعنی مترو و BRT ) بر کاربری زمین در راستای تبدیل و یا تغییر کاربریها در منطقه بوده است. به طورکلی میتوان بیان نمود که این روند موجبات دسترسی آسان به حملونقل عمومی گشته و باعث ترغیب توسعه و تحولات ساختار کالبدی منطقه شده است. از اثرات توسعه حملونقل همگانی در این منطقه میتوان به کاهش سهم کاربریهای مسکونی و در مقابل افزایش سهم کاربری های تجاری و اداری، آموزشی، بهداشتی و فضای سبز اشاره کرد.