فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زبان علم، ابزاری برای انتقال دانش، تجربه­ها، مفاهیم و انگاره‏های علمی در قالب نوواژه‏سازی، اصطلاح‏سازی و نحوۀ نگارش علمی است. از آنجا که مختصات و نحوۀ تبلور این زبان در عالم متنی با زبان عمومی متفاوت است، شناخت ویژگی‏ها و کارکردهای زبانی و ارتباطیِ زبان علم و به­ویژه مطالعۀ پربسامدی هریک از این کارکردها اهمیت دارد. هدف از این نوشتار بررسی مختصات و پربسامدی کارکردهای زبانی ـ ارتباطی در زبان علم زمین‏شناسی با تکیه بر تحلیل‏های زبان‏شناسی متنی است. بدین‏منظور، پیکره‏ای متشکل از 36 مقالۀ زمین‏شناسی چاپ­شده در مجله­های علمی ـ پژوهشی، بر اساس معیارهای مرتبط با الف) سازماندهی متنی و ب) معیارهای مرتبط با خصلت­های زبانی، مورد تحلیل کیفی و کمّی قرار گرفت. یافته‏ها حاکی از آن است که زبان علم زمین‏شناسی به­واسطۀ توسعۀ معنایی پله به پله که با تکرار، پوشینه‏گذاری و طبقه‏بندی واژگانی همراه است و نیز بالفعل‏سازی افعال ارتباطی ـ کنشی، تواتر اسمی‏سازی و گزاره‏های مجهول، در قالب زبانی مقتصد و عینی با مخاطب در تعامل است. همچنین، آمارگیری کمّی در 13805 گزارۀ حاوی کارکردهای زبانی ـ ارتباطی نشان می‏دهد که بیشترین تواتر مربوط به انسجام متنی (واژگانی ـ نحوی) و سپس اقتصاد زبانی (اسمی‏سازی، گزاره‏های خلاصه­شده) بوده و کم­ترین تواتر متعلق به افعال و عبارات قیدی ـ کمکی است.