طراحی مدل کاهش رفتارهای انتقام جویانه کارکنان دستگاه‌های دولتی ایران (مورد مطالعه وزارت کشور)

نویسندگان

1 دانشگاه خاتم

2 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
100/jiams.2025.9048.7883
چکیده

هدف پژوهش حاضر شناسایی شاخص‌های کاهنده رفتارهای انتقام‌جویانه و در نهایت تبیین مدلی جهت کاهش رفتارهای انتقام‌جویانه کارکنان در دستگاه‌های دولتی ایران است. تحقیق حاضر از منظر هدف اکتشافی- توصیفی، از بعد مخاطب، تحقیقی بنیادی و از بعد زمانی در دسته تحقیقات مقطعی قرار می‌گیرد. روش گردآوری داده‌ها آمیخته (کیفی- کمی) بود. داده‌ها در بخش کیفی از راه مصاحبه نیمه‎ساختاریافته و در بخش کمی از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته جمع‌آوری شدند. مشارکت‌کنندگان بخش کیفی شامل 19 نفر از خبرگان دانشگاهی و مدیران حوزه ستادی وزارت کشور بودند. نمونه آماری بخش کمی شامل278 نفر از مدیران و کارکنان ستاد وزارت کشور بودند که به صورت نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. نتایج مصاحبه با استفاده از تحلیل مضمون به شناسایی 102 مضمون پایه انجامید. صحت مولفه‌ها و پالایش شاخص‌ها توسط تکنیک دلفی و در دو مرحله انجام گرفت. برای بررسی روایی مصاحبه‌ها از تکنیک بازبینی مشارکت‌کنندگان و برای بررسی روایی و پایایی پرسشنامه به ترتیب از تحلیل عاملی تأییدی و آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد که برای کل پرسشنامه معادل 79/0 محاسبه شد.. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که مضامین پایه شناسایی شده در قالب 14 مضمون سازمان دهنده دسته بندی شدند، که در مجموع 41.09% از واریانس کل رفتارهای انتقام‌جویانه کارکنان را تبیین می‌کنند. نتایج معادلات ساختاری نشان داد که مدل از برازش مطلوبی برخوردار است و از منظر مضامین سازمان‌دهنده، تمامی عوامل مورد بررسی تأثیر معناداری بر کاهش رفتارهای انتقام‌جویانه داشته‌اند.