فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله تلفظ کلمات قرآنی در جایگاه وقف بررسی، توصیف و تبیین می­شود. تعمیم توصیفی داده­ها نشان می­دهد که در تلفظ کلمات نکرۀ فاعلی و اضافی، تکواژ نکره و واکه­های افراشتۀ کوتاه نشانگرِ حالت فاعلی (/u/) و اضافی (/i/) حذف می­شوند، و آغازۀ هجای محذوف به هجای پیشین منضم و یک مورا به پایانۀ آن افزوده می­شود و آن را سنگین یا فوق­سنگین می­کند. اما در تلفظ کلمات نکرۀ مفعولی پس از حذف تکواژ نکره، مورای شناور آن به واکۀ افتادۀ نشانگرِ حالت مفعولی (/a/) گسترده و واکۀ افتاده کشیده می­شود. رسایی بالای این واکه در مقایسه با سایر واکه­های افراشته می­تواند دلیل مقاومت آن در برابر حذف باشد. در تلفظ اسم­های مؤنث، تکواژهای سه­گانۀ حالت و تکواژ نکره حذف می­شوند. سپس به­دنبال حذف مشخصه­های فوق­حنجره­ای و ابقای مشخصۀ حنجره­ای، واج /t/ به [h] تبدیل می­شود. هدف اصلی این مقاله، صورت­بندی الگوی واجی کلمات قرآنی در محل وقف است. روش تحقیق از نوع توصیفی و تبیینی است. بر این اساس، قواعد واجی قرآنی اجازۀ ظهور هجای سبک در جایگاه وقف را نمی­دهند و به­جای آن، هجای سنگین و فوق­سنگین از طریق فرایندهای حذف و کشش جبرانی در جایگاه وقف ظاهر می­شوند.