فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استعفای خاموش، پدیده‌ای نوظهور و بیانگر کناره‌گیری روانی کارکنان از مشارکت فعال و فراتر از وظایف رسمی، به چالشی رو به گسترش در محیط‌های کاری تبدیل شده است. پژوهش پیش رو با هدف شناسایی و تبیین جامع پیشایندهای این پدیده، از طریق رویکرد فراترکیب انجام پذیرفت. بدین منظور، پس از جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر و ارزیابی دقیق مطالعات کیفی منتشرشده طی بازه زمانی ژانویه 2023 تا مارس 2025، ۱۵ مطالعه کیفی معتبر، برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. داده‌های کیفی مستخرج از این مطالعات، با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون و فرآیند کدگذاری سه‌مرحله‌ای مورد تحلیل قرار گرفتند. تحلیل داده‌ها به شناسایی چهار مضمون اصلی به عنوان پیشایندهای کلیدی استعفای خاموش انجامید: ۱) فرسایش قرارداد ارزشی ادراک‌شده؛ ۲) ناکامی در ارضای نیازهای روان‌شناختی و توقف رشد شغلی؛ ۳) تجربه محیط کار منفی و رهبری ناکارآمد؛ و ۴) بروز واکنش‌های فردی و بازنگری در تعهد سازمانی. یافته‌ها مؤید آن است که استعفای خاموش، محصول تعاملات پیچیده‌ای میان عوامل فردی، شغلی، و سازمانی-مدیریتی است. بر این اساس، درک عمیق این پویایی‌ها می‌تواند راهگشای توسعه راهبردهای مؤثر پیشگیرانه و مداخلات عملی در سازمان‌ها باشد.