پژوهشهای مدیریت رفتار سازمانی با رویکرد اسلامی: مرور دامنهای
نویسندگان
1 نویسنده مسئول: دانشجوی دکتری تصمیم گیری و خط مشی گذاری عمومی دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
3 استادیار، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
doi
چکیده
جایگاه محوری انسان در سازمان، حوزه مطالعاتی رفتار سازمانی را به یکی از نخستین حوزههای مورد توجه در مطالعات سازمان و مدیریت تبدیل کرده و بهعنوان حوزهای اصلی و پایهای، همواره مورد توجه محققان بوده است. با توجه به اثرگذاری مفروضههای انسانشناسی بر محتوای مطالعات رفتار سازمانی، همگام با توسعه رویکردهای اسلامی در مطالعات مدیریت، نگاههای اسلامی در تحقیقات رفتار سازمانی نیز مورد استفاده و اقبال محققان قرار گرفته که ثمره آن حجم قابلتوجهی از تحقیقات در این حوزه است. بر این اساس، هدف این پژوهش شناسایی رویکردها و روندهای موجود در تحقیقات انجامشده در این حوزه در سپهر جامعه علمی جمهوری اسلامی ایران است. روششناسی تحقیق شامل مرور دامنهای انتخابشده و تحقیقات موردبررسی کلیه مقالات علمیپژوهشی منتشرشده تا زمان انجام پژوهش است که پس از پالایش اطلاعات، 279 مقاله مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان میدهد که سیر صعودی انتشار تحقیقات این حوزه ـ که از ابتدای دهه 70 آغاز شده است ـ در سال 1395 با انتشار 39 مقاله به اوج رسیده و متأسفانه دوباره این روند نزولی بوده است. همچنین با توجه به نتایج پژوهش، بیشترین رویکرد روششناسی حاکم بر این تحقیقات، رویکرد کیفی به میزان 62 درصد از کل تحقیقات و بیشترین موضوعات موردتوجه در تحقیقات بهترتیب اخلاق، رهبری، انگیزش و فرهنگسازمانی بوده است. از حیث منابع مورداستفاده در تحقیقات نیز، نهجالبلاغه، دیدگاه اندیشمندان اسلامی و قرآن کریم، بهترتیب بیشترین استفاده را در تدوین تحقیقات حوزه رفتار سازمانی اسلامی داشتهاند.