فهم فرآیند شکل گیری بار اداری(دردسرهای اداری) در سازمان های دولتی ایران

نویسندگان

1 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2

3 دانشگاه آزاد اسلامی

4 دانشگاه رازی

doi
100/jiams.2025.9018.7864
چکیده

بوروکراسی و پیچیدگی‌های اداری در سازمان‌های دولتی ایران به عنوان چالش‌هایی اساسی شناسایی شده‌اند. این پژوهش به طراحی مدلی جهت کاهش بار اداری در این سازمان‌ها پرداخته است تا بتوان با استفاده از فناوری‌های نوین و ایجاد سامانه‌های شفاف، کارایی و شفافیت سازمانی را افزایش داد. این پژوهش به روش توصیفی-اکتشافی و با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و روش میدانی انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان مدیریت دولتی و پرسشنامه‌های توزیع‌شده میان شهروندان و مدیران سازمان‌های دولتی جمع‌آوری شده‌اند. جامعه آماری شامل خبرگان مدیریت دولتی، شهروندان و مدیران سازمان‌های دولتی می‌باشد .نتایج پژوهش نشان داد که پایبندی به ارزش‌های حرفه‌ای اسلامی و رعایت عدل و عدالت از جمله شرایط علّی مهمی است که به کاهش بار اداری و بهبود عملکرد سازمان‌های دولتی کمک می‌کند. استفاده از مدیران اخلاق‌مدار و تدوین منشور ارزش‌های حرفه‌ای به عنوان راهبردهایی موثر در کاهش بار اداری شناسایی شد. تقویت ارزش‌های سازمانی و ایجاد حس اعتماد و همدلی در میان کارکنان نیز به عنوان عوامل زمینه‌ای مؤثر محسوب می‌شوند. در مقابل، تعصب نسبت به روش‌های قدیمی و انتخاب مدیران ناکارآمد از جمله شرایط مداخله‌گری هستند که تأثیر منفی بر کاهش بار اداری دارند. انتخاب مدیران بر اساس شایسته سالاری و رعایت عدالت به عنوان پدیده محوری شناسایی شد که نقش مهمی در بهبود عملکرد سازمان‌ها دارد. در نهایت، کاهش هزینه‌ها، بهبود ضریب رقابتی، کاهش تنش‌ها، افزایش توان پاسخگویی و تحقق ارزش‌های حرفه‌ای برای مدیران، از جمله پیامدهای مثبت کاهش بار اداری محسوب می‌شوند. این پژوهش نشان داد که با استفاده از فناوری‌های نوین و ایجاد سامانه‌های شفاف و پاسخگو می‌توان به کاهش بار اداری و افزایش کارایی و شفافیت در سازمان‌های دولتی ایران دست یافت. پیشنهادات شامل ساده‌سازی فرآیندها، افزایش شفافیت و ارائه اطلاعات به‌صورت آنلاین و استفاده از نرم‌افزارهای هوشمند برای تسهیل فرآیندها می‌باشد.