ارزیابی نظریه انطباق نماد ضد مسیح بر منجی اسلامی با تحلیل محتوای روایات اسلامی و مسیحی

نویسندگان

1 پژوهشگر پسادکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا (س)

2 استاد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا (س)

doi
10.22034/kalam.2025.957.1103
چکیده

نظریه انطباق نماد ضد مسیح بر منجی اسلامی با هدف اثبات تعارض بنیادین میان اندیشه‌های آخرالزمانی اسلام و مسیحیت مطرح شده است. با توجه به تأثیر گسترده این نظریه در تقویت اسلام‌هراسی در جوامع غربی، ضرورت نقد و بررسی دقیق آن بیش از پیش احساس می‌شود.در پژوهش حاضر، با استفاده از روش تحلیل محتوا، برخی متون اسلامی و مسیحی مرتبط با موضوع منجی و آخرالزمان مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که برخلاف ادعای طرفداران این نظریه، تفاوت‌های اساسی میان منجی اسلامی (امام مهدی) و ضد مسیح کتاب مقدس وجود داشته و شباهت‌های قابل توجهی میان منجی اسلام و مسیح (ع) و همچنین ضد مسیح و دجال مشاهده می‌شود.از جمله اشکالات روش‌شناختی این نظریه استناد به روایات ضعیف و نادیده گرفتن روایات معتبر، گزینش‌گری در ارائه شواهد، تفسیر سطحی و ظاهری از آیات و روایات و عدم استناد به منابع معتبر شیعی است. مجموعه این ایرادات روش‌شناختی، نشان می‌دهد که نظریه مذکور بر پایه مبانی علمی و روش‌های پژوهشی دقیق استوار نبوده و نمی‌توان به نتایج آن اعتماد کرد.