ارائه الگوی نظاممند شفافیت براساس آیات قرآن کریم؛ رویکرد نظریهپردازی دادهبنیاد
نویسندگان
1 دکتری مدیریت بازرگانی، گروه رفتار و منابع، دانشگاه علامه طباطبائی (ره)، تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد، گروه معارف اسلامی و مدیریت بازرگانی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
3 نویسنده مسئول: استادیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و برنامه ریزی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.
doi
چکیده
شفافیت یکی از موضوعات جدیدی است که در دولتهای مدرن، بسیار روی آن تأکید میشود و در همین راستا در جمهوری اسلامی، یکی از کارهای مهمی که بایستی انجام گیرد، استخراج و فهم ابعاد و حدود شفافیت و کاربرد آن در حکومت اسلامی ازمنظر منابع اسلامی است. پژوهش حاضر درصدد است که با بررسی قرآن کریم بهعنوان مهمترین منبع دینی، مفهومشناسی و کارکرد شفافیت در عرصه حاکمیت را با بهرهگیری از روش نظریه دادهبنیاد و بهطور خاص، رویکرد استراوس و کوربین استخراج کند. با مطالعه قرآن کریم بهطور کامل ابتدا حدود 250 کد باز و مفهوم اولیه شناسایی شد و در گام بعدی، در قالب کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی براساس الگوی نظاممند در مقولههای شرایط زمینهای، علی، مداخلهگر، راهبردها و مقوله محوری طبقهبندی شدند و در ادامه، با جرح و تعدیل 176 کد باز و مفاهیم اولیه، 57 کد انتخابی و 5 کد محوری شناسایی شد. درنهایت مشخص شد که حقیقتطلبی، صداقت، اصلاح و عدالتطلبی، از مفاهیم محوری مرتبط با شفافیت هستند و همچنین پیامدهای شفافیت، منحصر به پیامدهای مادی نیستند بلکه اعتماد، هدایت، رشد و حقیقتورزی از پیامدهای مهم شفافیت ازمنظر قرآن کریم و بخشی از الگوی شفافیت هستند.
