تبیین عوامل مؤثر بر توانمندسازی زنان در فراگرد توسعه سکونتگاه‌های روستایی (مطالعه موردی: ناحیه گیلوان و آب‌بر شهرستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه شهید بهشتی

2 استادیار گروه جغرافیای انسانی، دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

زنان روستایی از پتانسیل‌های زیادی برای مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی ـ اقتصادی برخوردار هستند. براساس دیدگاه صاحب‌نظران در ادبیات توسعه، بی‌توجهی به ارتقای ظرفیت‌مندی و توانمندسازی آن‌ها، چالش‌های فراوانی در فراگرد توسعه سکونتگاه‌های روستایی ایجاد می‌کند. مطالعه حاضر بر آن است عوامل مؤثر بر ارتقای ظرفیت‌مندی و توانمندسازی زنان و نقش آن­ها در فرآیند توسعه سکونتگاه‌های روستایی را مشخص سازد. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی بر روی 391 خانوار نمونه تصادفی در 24 سکونتگاه روستایی در ناحیه طارم است. بر اساس یافته‌های تحقیق، اجرای دوره‌های آموزشی برای زنان روستایی در زمینه فعالیت‌های کشاورزی و غیرکشاورزی در ارتقای میزان آگاهی، توسعه ظرفیتی و توانمندی فردی و خانواری آنان اثرگذار بوده ‌است. همچنین، ارتقای توانمندی فردی و خانواری زنان روستایی در مشارکت آن‌ها در فعالیت‌های کشاورزی و غیرکشاورزی مؤثر بوده است. علاوه‌ بر این، افزایش توانمندی فردی و خانواری زنان روستایی در میزان دسترسی به وام بانکی و ابزارآلات کشاورزی و فنآوری غیرکشاورزی و در نتیجه ارتقای شاخص­های توسعه سکونتگاه‌های روستایی نیز اثرگذاری مثبت داشته است. با این وجود، توجه بیش از پیش به آموزش­های فنی و حرفه‌ای زنان و ارایه مدارک رسمی برای ارتقای توانمندی زنان روستایی پیشنهاد می‌شود.