تبعیض و تعارض اقدامات پیشگیرانه فناورانه و رشد جوامع نظارتی با اصل برائت(فرض بیگناهی)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسالمی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار دانشکده الهیات و معارف اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/thdad.2021.476147.1338چکیده
امروزه، جزئیات زندگی ما بیش از پیش زیر نظر رفته است. دوربین های ویدئویی، جلوههایی آشنا و پذیرفته شده در مکانهای عمومی هستند. فرودگاهها معمولا مجهز به دستگاه هایی مانند اسکنر بدن و دستگاه بیومتریک است. استفاده از تلویزیون مدار بسته یا CCTV در دهه گذشته به طور چشمگیری افزایش یافته است، اما حضور آن اغلب آنچنان ظریف است که به نظر میرسد، ما ناخواسته بر این باور شدهایم که "برادر بزرگ" مواظب ماست! تضعیف اصل برائت، نگرانی رو به رشدی را در میان منتقدان نظارت ایجاد کرده است. تحدید و تهدید اصل برائت در مقابل استقرار عظیم فنآوریهای نظارت (حفظ اثر انگشت ، نمونه سلولی و پروفایل های DNA ) و بهانههای امنیتی دولتها برای بهکارگیری انواع دیگر نظارت که نه تنها برای شناسایی جرایم، بلکه برای جلوگیری از آن، درگیر است، یکی از معضلات جامعه امروز است.این تحقیق ضمن بررسی اقدامات پیشگیرانه و اثر آن بر روی اصل برائت نشان میدهد که جنبههای زندگی فردی و اجتماعی حقوق اسلامی ("حریم خصوصی"، "رضایت" و "محرمانه بودن" )با فراگیر شدن فناوریهای نظارتی و ترجیح دیدگاه مظنون انگاری پلیسی، در معرض فرسایش قرار گرفته است، که باید با دیدگاههای فقهی – حقوقی، چارهای برای آنها اندیشیده شود.