مقایسۀ بازداری شناختی در دانش‌آموزان دو‌زبانه و یک‌زبانه

نویسندگان

1 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
چکیده

در زبان­شناسی شناختی، زبان بخشی از توانمندی­های شناختی انسان تلقی می­شود و هرگونه تحلیل زبانی با تحلیلی از توانایی­های شناختی انسان همراه است. یکی از توانایی­های شناختی انسان بازداری شناختی است. پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ بازداری شناختی در دانش­آموزان دو­زبانه و دانش­آموزان یک­زبانه انجام شد. روش این پژوهش علّی مقایسه­ای بود. جامعۀ مورد مطالعه، دانش­آموزان دورۀ دوم متوسطۀ شهر قزوین بودند که تعداد 82 دانش­آموز (43 دانش­آموز دو­زبانه و 39 دانش­آموز یک­زبانه) با روش نمونه­گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار­های پژوهشِ پرسش­نامۀ دموگرافیک و آزمون رایانه‌ای استروپ عددی بود. دانش­آموزان پس از پر کردن پرسش­نامۀ دموگرافیک، به آزمون استروپ عددی پاسخ دادند. داده­های حاصل از پژوهش با استفاده از روش تحلیل واریانس چند­متغیره (مانوا) تجزیه ‌و تحلیل شد. یافته­های آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره نشان داد که بین عملکرد دانش­آموزان دو­زبانه و یک­زبانه در آزمون استروپ عددی تفاوت معناداری وجود دارد. بدین صورت که اثر استروپ عددی و اثر استروپ فیزیکی در دانش­آموزان یک­زبانه بیشتر از دانش­آموزان دو­زبانه است. با توجه به یافته­های پژوهش می­توان چنین نتیجه گرفت که دانش­آموزان دو­زبانه نسبت به دانش­آموزان یک­زبانه، عملکرد بهتری در بازداری شناختی دارند که سبب می­شود در برخورد با مسائل شناختی، خطای کم­تری داشته باشند و سریع­تر پاسخ دهند. واژه­های کلیدی: آزمون استروپ، بازداری شناختی، دانش­آموزان، دو­زبانه، یک­زبانه.