سبک‌شناسی «دگردیسی جسمانه» در داستان‌های کودک‌ بر پایۀ نظام گفتمان تنشی

نویسندگان

1 استاد گروه زبان و ادبیات‌ فرانسه، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ‌ارشد، زبان‌شناسی‌رایانشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

«دگردیسی جسمانه» تغییر هویتِ عنصر کنش­پذیر یا کنشگر داستان است از یک نمود جسمانی به نمودِ جسمانی دیگر. از آنجا که در داستان­های کودک «دگردیسی­ جسمانه» یا به­مثابۀ شگرد گره­افکنی، خالق فضای تنشی است یا به­مثابۀ شگرد گره­گشایی، حاصل فضای تنشی؛ از همین رو رویکرد «گفتمانِ تنشی» برای بررسی این شگردِ روایی اختیار شده ­است. هدف پژوهش حاضر، دسته­بندی داستان­هایی در گسترۀ کودک است که گِرد شگرد «دگردیسی جسمانه» بسط یافته­اند. در این راستا، با توجه به اینکه فرایندِ معنا بر سه عنصرِ تنش، حضور و جسم استوار است، پژوهش پیش­ِرو با روش تحلیلی ­ـ توصیفی درصدد پاسخ به سه پرسش است: در داستان­های کودک، بر اساس سبک­شناسی تنشیِ زیلبربرگ، سبک­های حضورِ عناصرِ دخیل در دگردیسی جسمانه کدام­اند؟ سبک­شناسی تنشیِ دومؤلفه­ای چگونه سبک­شناسی تک­مؤلفه­ایِ زیلبربرگ را بسط می­دهد­؟ وفقِ الگوی تنشیِ دومؤلفه­ای، دگردیسی جسمانه در داستان­های کودک به چه طبقاتی قابل­رده­بندی است؟ با توجه به بسامد کاربرد شگرد «دگردیسی جسمانه» در داستان­های کودک و فقدان پژوهش نظری درخصوص آن، ضرورت رفع این خلأ انکارناپذیر است و از سوی دیگر، غنی­سازی نظریه­های ادبی بدون نگاه­های بین­رشته­ای، امکان­ناپذیر.