بنیادهای هویت سیاسی کُردهای ایرانی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشکده ی جغرافیا، دانشگاه تهران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشکده ی جغرافیا، دانشگاه تهران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشکده ی جغرافیا، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jhgr.2013.35247
چکیده

"هویت اقوام" با مباحث مربوط به وحدت و امنیت ملی کشور درهم آمیخته است ؛ زیر اهویت های قومی از یکسو می توانند نقش مؤثّری در وحدت ملّی کشورها ایفا کنند و از دیگر سو،قادرند به طور همزمان باطرح مطالبات و توقّعات فزاینده ی تاریخی، اید هها ی جدایی طلبی راجایگزین ایده ی وحدت و امنیت ملّی کنند. یکی از هویت های جمعی مورد مطالعه در جغرافیایسیاسی، "هویت سیاسی" است. از نظر برخی، مؤلّفه هایی چون تاریخ مشترک، منافع مشترکو سرنوشت سیاسی مشترک، از دسته وجوهی هستند که به هویت سیاسی شکل می دهن د.مطالعه ی هویت سیاسی یا ابعاد سیاسی هویت کُردها، نیازمند بررسی مؤلّفه های هویت سیاسیدر میان کُردها است. پرسش اصلی این است که این قوم از چه نوع هویت سیاسی برخوردارندو چه عواملی بر هویت سیاسی آنها تأثیرگذار هستند؟ براساس پی ش فرض اولیه ی نوشتارحاضر، کُردها به دلیل آشنایی با منابع معرفتی جدید و تجرب ه های مکانی مختلف، از هویتسیاسی سیالی برخوردارند. در این مطالعه با روش اسنادی تلاش شده است تا مشخّص شودچگونه مؤلّفه هایی مانند تاریخ مشترک، منافع مشترک و سرنوشت سیاسی مشترک، به هویتسیاسی کُردها شکل می بخشند. مهم ترین عنصر در این باره، بررسی "ناسیونالیسم قومی "و"منازعات سیاسی درون و برون قومی" بوده است. نتایج نشان می دهند دو عنصر بنیادی اینجنبش ها، یعنی "درخواست کمک از خارج یها" و "مطالبات داخلی"، با آنکه در تضاد با هویتقومی کُردی قرار دارند؛ ولی از روابط قومی و هویت های قومی متأثّر می شوند. همچنین فعالیتکُردها و احزاب کُردی پس از انقلاب اسلامی تاکنون نیز، بیانگر این نکته است که چگونه اینفعالیت ها برهویت سیاسی مردم کُرد ایران تأثیر گذاشته است. به دلیل وجود خلاء مطالعاتیدرباره ی هویت سیاسی کُردها در حوزه های مطالعات علوم اجتماعی و مطالعات جغرافیایسیاسی ایران، این پژوهش برای نخستین بار در ایران انجام می گیرد.کلی