امکان سنجی استفاده از قاعده احترام به عنوان مبنای ضمان ناشی از صدمه به محیط زیست

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)، دانشکده علوم انسانی، لرستان، بروجرد، ایران.

2 استادیار و عضو هیأت علمی گروه حقوق، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه (قم)، قم، ایران.

3 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق (پردیس فارابی)، دانشگاه تهران، ایران.

4 استادیار و عضو هیأت علمی گروه حقوق، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه (قم)، قم، ایران.

doi
10.22034/thdad.2021.523008.1672
چکیده

یکی از ضرورت های موجود در ساحت بحث های حقوقی، یافتن مبانی متقن و قابل اتکاء برای چالش های فرارروی مسائلی مثل تخریب محیط زیست است. این پژوهش به منظور یافتن مبنایی بومی برای صیانت و حمایت از محیط ‌زیست، به‌ویژه در جایی است که به آن، تعرض و محیط ‌زیست تخریب شود. به منظور دستیابی به اهداف پژوهش داده های لازم از منابع کتابخانه‌ای گردآوری و به شیوه تحلیلی توصیفی تجزیه و تحلیل شده است. بر اساس یافته های تحقیق حاضر، مبنای احترام، از جمله مبانی قابل‌طرح در توجیه مسئولیت ‌مدنی نقض حق در قلمرو محیط ‌زیست است. ضرورت احترام و حمایت از محیط ‌زیست از یک سو، با توجه به ارزش ذاتی محیط ‌زیست و در درجه دوم، ارزش ابزاری آن برای زیست بهتر انسان‌ها و نیز ارزش اقتصادی مهم آن در زندگی انسان‌ها و نیز زیان‌های گرانباری که اقدام‌های مخرب علیه محیط ‌زیست بر زندگی و منافع مادی و معنوی انسان‌ها وارد می‌کند، قابل‌توجیه است و از سوی دیگر، ادله احترام، حدوثاً، هم جنبه‌های مالی و هم جنبه‌هایی را که ممکن است ارزش مبادلاتی نداشته باشد، تحت شمول قرار می‌دهد و علاوه بر آن، تمامیت این صیانت، بقائاً، اقتضا دارد که درصورت نقض مسئولیت جبران اقدام زیان‌بار و مخرب علیه محیط ‌زیست توجیه پیدا کند.