فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از پژوهش حاضر، بررسی فرایندهایی است که گویشوران زبان برای رعایت اصل توالی رسایی و قانون مجاورت هجا بر واژه‌های زبان اعمال می‌کنند. بدین منظور، داده‌های زبان فارسی از گونۀ گفتاری گویشوران جمع‌آوری و صورت واجی آن­ها با فرهنگ لغت مشیری (1388) مقایسه شده است. داده‌های گویش کردی هورامی از طریق مصاحبه با گویشوران و داده‌های مربوط به گویش‌های لفوری، تربت حیدریه و سبزواری از کامبوزیا (1385) استخراج شده است. از بین 1125 واژۀ بسیط گردآوری‌شده که اصل رسایی در آن­ها رعایت نمی‌شود، در 357 واژه، شاهد اعمال فرایندهای واجی کشش جبرانی، قلب، درج، حذف و جایگزینی یک واحد واجی با واحد واجی دیگر از سوی گویشوران زبان هستیم که از این میان بسامد فرایندهای کشش جبرانی و قلب بیشتر از دیگر فرایندهای واجی است. به ‌علاوه، این فرایندها بر واژه‌های یک، دو و سه هجایی اعمال می‌شوند که از این میان بسامد واژه‌های دوهجایی بیشتر از واژه‌های یک­هجایی‌ و سه­هجایی‌ است. در­نهایت، فرایندهای واجی مطرح‌شده در چارچوب نظریۀ بهینگی تبیین و رتبه‌بندی محدودیت‌ها مشخص می­شود.