تحلیل آماری تداخل واژگانی و نقش آن در مهارت نگارش به زبان عربی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد آموزش زبان عربی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
چکیده

ارتباط گستردۀ زبان فارسی و عربی از دیرباز تاکنون سبب پیدایش پیوند واژگانی عمیق بین دو زبان شده است؛ به­گونه­ای که گاه در یک جملۀ فارسی تمامی اجزای تشکیل­دهندۀ آن (به­جز عوامل پیوند­دهنده) واژگان عربی هستند. این حجم زیاد از واژگان مشترک بین دو زبان، حکم چاقوی دو­لبه­ را دارد؛ زیرا از طرفی به تسریع فرایند آموزش و یادگیری زبان عربی کمک می­کند و از طرفی دیگر به­دلیل تفاوت معنایی و کاربردی که در دو زبان دارد به تداخل زبانی منجر می­شود. هدف از این پژوهش، ارزیابی عملکرد فارسی­زبانان عربی­آموز در به­کار گیری این واژگان در مهارت نگارش 1 و 3 و مقایسۀ عملکرد آن­ها در این دو مهارت بود. جامعۀ آماری پژوهش متشکل از 10 دانشگاه دولتی ایران و نمونۀ آماری نیز متشکل از 199 دانشجوی زبان و ادبیات عربی در مقطع کارشناسی بود. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و پیمایشی و ابزار به­کار گرفته­شده، آزمون محقق­ساخته در زمینه مهارت نگارش 1 و 3 بود که شامل واژگان مشترک عربی و فارسی بود. برای تحلیل داده­ها از آزمون تی مستقل و رگرسیون لجستیک استفاده شد. نتایج به­دست­آمده حاکی از آن بود که زبان­آموزان با وجود پیشرفتی که در مهارت واژگانی خود در نگارش 3 نسبت­به نگارش 1 داشتند، همچنان در تشخیص تفاوت معنایی واژگان مشترک و نیز به­کار گیری این واژگان در زبان عربی ضعیف بودند. عوامل مؤثر در این ضعف تداخل واژگانی و نقص دایره واژگانی است. همچنین، نگاه قواعدمحور نیز سبب تشدید این ضعف شده است.