فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مسائل مهم عصمت‌پژوهی، مسأله‌ آسیب‌شناسی مبحث دلایل عصمت است. در این پژوهش، این آسیب‌ها در سه بخش بررسی شده است: 1. برای اعتبارسنجی هر دلیل باید فقط به همان محدوده و گستره‌ای که آن دلیل متکفل اثبات آن گستره است توجه کرد؛ اما گاهی به این نکته توجه نشده است؛ همچنانکه علامه طباطبایی با اقامه دلیل "مهتدین" و دلیل "قطع عذر و اتمام حجت" صرفا در پی اثبات عصمت در دو حیطه: الف) دریافت و ابلاغ وحی؛ ب) مصونیت از معاصی است؛ اما برخی از نویسندگان معاصر بر علامه اشکال گرفته‌اند که دلیل ایشان عصمت از خطاهای عادی را پوشش نمی‌دهد. ملامهدى نراقى‏ با دلیل "حاکمیت قوه عقل نبی بر سایر قوا" و آیت‌الله سبحانی با دلیل "مخلصین" به دنبال اثبات عصمت از گناهان بوده‌اند؛ اما برخی بر ایشان اشکال عدم پوشش عصمت از خطا را گرفته‌اند. 2. نکته دوم اینکه تمسک به دلایل نقلی برای اثبات عصمت در تلقّی و ابلاغ وحی ناکارآمد و مستلزم دور باطل است؛ چراکه حجیت دلیل نقلی، خود، متوقف بر عصمت در دریافت و ابلاغ وحی است؛ اما برخی از متکلمان متقدم و متأخر با دلایل نقلی به دنبال اثبات عصمت در این حیطه بوده‌اند. 3. گاهی عدم تشخیص صحیح دلایل عصمت دیده می‌شود مثلاً دو دلیل جداگانه "جلب اعتماد" و دلیل "روی‌گردانی" یک دلیل واحد پنداشته شده و گاهی نیز دلیل "نقض غرض ارشاد مردم" با دلیل "اجتماع ضدین" اشتباه گرفته شده است. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی درصدد بیان ملاحظاتی در‌این‌باره است.