عوامل مؤثر بر مطابقۀ مفعولی در کردی ایلامی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان‌شناسی واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران

2 استادیار گروه آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه علوم پزشکی، ایلام، ایران.

3 استادیار گروه زبان‌شناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران

doi
چکیده

زبان­ها از ابزارهای متنوعی بهره می­گیرند تا نقش­های دستوری را بازنمایی کنند. یکی از این ابزارها (سازوکار) مطابقه است که در زبان­های مختلف ممکن است کم­و­بیش از آن استفاده شود. از طرف دیگر، عوامل متنوعی ممکن است در زبان­های مختلف بر روی قسمت­های مختلف دستور زبان و ازجمله نظام مطابقه اثرگذار باشند. بر این اساس، در پژوهش حاضر با استناد به داده­هایی از کردی ایلامی، هم به­دنبال بررسی میزان استفاده از مطابقۀ مفعولی هستیم و هم درپی یافتن تأثیر احتمالی عوامل مختلف بر روی مطابقۀ پی­بست­های مفعولی با مفعول. برای تحقق این اهداف، از روش توصیفی، کتابخانه­ای، مصاحبه و ضبط صدای گویش­وران بومی جهت استخراج داده­ها استفاده شده است. تعداد 10 نفر گویشور بومی با محدودۀ سنی 40 تا60 سال در استخراج داده­ها کمک کردند. عوامل مؤثر بر مطابقه که در اینجا مورد بررسی قرار گرفته­اند، برگرفته از گیون (2004) هستند. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که در کردی ایلامی از پی­بست­های مطابقۀ مفعولی جهت ارجاع به مفعول استفاده می­شود. همچنین نتایج نشان داد که در کردی ایلامی مطابقۀ مفعولی متأثر از برخی محدودیت­هاست. مشخصاً، عوامل معرفگی/ نکرگی، ارجاعی/ غیرارجاعی، مبتدایی/ غیرمبتدایی و انضمام مفعول به بروز برخی محدویت­ها در مطابقۀ پی­بست­های مفعولی با مفعول منجر می­شوند. بررسی تأثیر این عوامل بر نظام مطابقه به­خصوص در زبان­های دارای نظام مطابقۀ دوگانه به­منزلۀ موضوع پژوهش­های آتی توصیه می­شود.