فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حالات ذهنی و درونی که علی‌رغم وقوع جرم، موجب رفع مسئولیت کیفری از شخص فاعل شده و مانع مجازات وی می‌گردند، علل رافع مسئولیت کیفری نامیده می‌شوند که به دو صورت تام و نسبی می‌باشند. در حقوق کیفری مصر از علل فوق، تحت عنوان موانع مسئولیت کیفری و اسباب رفع عقاب یاد می‌شود. منظور از علل نسبی رافع مسئولیت کیفری، قرار گرفتن شخص تحت شرایط و اوضاع‌واحوال خاصی است که صرفاً در آن حالت، به دلیل زوال اراده، مسئولیت کیفری منتفی می‌گردد، در غالب علل و اسباب فوق، فقدان مسئولیت را می‌توان ناشی از احسان و حسن نیت دانست. منظور از حسن نیت، ارتکاب عمل مجرمانه باانگیزه شرافتمندانه اجتماعی، انسانی و اخلاقی، می‌باشد، پژوهش حاضر به روش توصیفی- تحلیلی انجام‌یافته و نتایج حاصل از آن نشان می‌دهد که بر اساس حقوق کیفری ایران و مصر، اشتباه، حرکات ناشی از اختلالات خواب و خوابگردی و بیهوشی، مستی غیرارادی و اضطرار، ازجمله علل نسبی می‌باشند.