تحلیل تقسیمات قلمرویی سازمان‌ها و نهادهای خدماتی کلان‌شهر تهران

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیای انسانی، دانشگاه شهید بهشتی

2 استادیار گروه مدیریت دولتی، شهری و کارآفرینی، دانشگاه علامه طباطبایی

3 دانشجوی دکتری، جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی

4 دانشیار گروه جغرافیای انسانی، دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

یکی از اصلی‌ترین موانع فراروی مدیریت شهری کارآمد در کلانشهرها، چندپارچگی مدیریت شهری و عدم هماهنگی بین سازمان‌های خدماتی در عرصه‌های تصمیم‌گیری، سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، اجرا و نظارت در نبود دولت محلی است. تقسیمات شهری متفاوت و ناهماهنگ بین سازمان‌ها از نتایج و اشکال چندپارچگی مدیریت شهری به شمار می‌رود. هدف از این پژوهش، تحلیل تقسیمات قلمرویی سازمان‌ها و نهادهای خدماتی کلانشهر تهران برای تحقق مدیریت یکپارچه شهری است. بدین منظور، با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی و با بهره‌گیری از نرم‌افزار GIS، تقسیمات شهری سازمانهای کلانشهر تهران به صورت منفرد و تطبیقی بررسی و تحلیل شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که با رشد و توسعه کلانشهر تهران هر کدام از سازمان‌ها و نهادهای خدماتی بر اساس ساختارهای بخشی و معیارهای خاص خود بدون توجه به سایر نهادها، شهر را به چند منطقه تقسیم کرده و تشکیلات خود را بر اساس این مناطق سازماندهی و تقسیم‌بندی نموده‌اند. این امر از یک سو موجب بروز مشکلاتی در خدمات رسانی شهروندان شده و از سوی دیگر به ناهماهنگی در سیستم مدیریت شهری، ناپایداری، تداخل عملکردی و صرف هزینه‌های مضاعف در مدیریت انجامیده است. بنابراین، ضرورت اصلاح و ارائه راهکاری برای اصلاح ساختار مدیریت شهری کلان‌شهر تهران و رسیدن به تقسیمات فضایی- عملکردی بهینه کاملاً مشهود است. در این راستا، تمهیدات و چگونگی مدیریت یکپارچه شهری برای هماهنگ کردن اجزای از هم‌گسیخته و مستقل برنامه‌ریزی و مدیریت شهری و کاستن از تفرق و تعدد عوامل تصمیم‌گیر در تهران مطرح شده است. بر پایه‌ الگوی پیشنهادی مدیریت یکپارچه شهری چهار اقدام؛ تمرکززدایی از قدرت و تشکیل حکومت‌ محلی، هماهنگی بین نهادی و سازمانی، تقسیمات قلمرویی مشترک و تدوین استراتژی‌های پایدار به منظور دست‌یابی به ساختار مدیریت یکپارچه شهری ضروری است.