شناسایی و طبقه‌بندی چالش‌های مدرسان زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان در کلاس‌ها‌ی چندفرهنگی

نویسندگان

1 استادیار آموزش زبان فارسی، دانشگاه تربیت ‌مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشگاه تربیت ‌مدرس، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت ‌مدرس، تهران، ایران

doi
چکیده

هدف از این تحقیق، شناسایی، طبقه‌بندی و اولویت‏بندی چالش‏ها‏ و مشکلات مدرسان زبان فارسی در کلاس‏های چندفرهنگی آموزش زبان فارسی به‏منزلۀ زبان دوم و نیز ارائۀ راهکارهای عملی برای رفع این چالش‏ها بر اساس نظرات مدرسان است. داده‏ها‏ی این تحقیق با شرکت 56 مدرس زبان فارسی به خارجیان ازطریق پرسش­نامۀ محقق‎ساخته بر اساس طیف لیکرت، به‏دست آمد. روایی پرسش­نامه از­سوی 16 مدرس زبان فارسی بررسی و اصلاح و تأیید شد. بر اساس تحلیل عاملی 9 مجموعۀ عامل شناسایی شد. رتبه­بندی عوامل کلیدی چالش­های مدرسان در کلاس­های چندفرهنگی بر اساس میانگین رتبه­ها، نشان می­دهد که عوامل فرهنگی رتبۀ اول، عوامل آموزشی رتبۀ دوم، عوامل مذهبی رتبۀ سوم و عوامل یادگیری، تدریس، عاطفی، انگیزه، دانش زبانی پیشین و عوامل اجتماعی به­ترتیب رتبۀ چهارم تا نهم را کسب کرده­اند. نتایج حاصل از آزمون فریدمن نشان داد که این زیرعوامل در هر یک از نه عامل رتبۀ اول را دارند: عامل فرهنگی: ارزش‏های متفاوت در ارتباط با روابط دختر و پسر؛ عامل دانش زبانی پیشین: عدم ‏توانایی زبان‏آموزان در نوشتن به زبان مقصد؛ عامل یادگیری: سبک‏ها‏ی یادگیری گوناگون؛ عامل آموزشی: دشواری انطباق دروس با نیازهای زبان‏آموزان؛ عامل تدریس: یافتن روش تدریسی که برای همۀ زبان‏آموزان مفید باشد؛ عامل مذهبی: جنبۀ دینی و تبلیغاتی محتوای کتاب‏های آموزش فارسی؛ عامل انگیزه: عدم‏ علاقۀ برخی زبان‏آموزان به انجام تکلیف؛ عامل عاطفی: پایین بودن آستانۀ تحمل مدرس در مقابل موانع موجود و روحیۀ دفع آن­ها و عامل اجتماعی: زیرعامل سوءتفاهم میان زبان‏آموزان با یکدیگر در درک نشانه‏های اجتماعی. در­ پایان، راهکارهای پیشنهادی مدرسان برای رفع این چالش‏ها ارائه شد.