تحلیل نقش کانال‌های دیرینه‌ رودخانه‌ جاجرود در مکان‌گزینی محوطه باستانی چالتاسیان در دشت ورامین

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین- پیشوا

2 دانشگاه تهران

3 دانشگاه تهران

4 دانشگاه تهران

5 دانشگاه تهران

doi
چکیده

ویژگی‌های محیط طبیعی، مهمترین عامل در جهت شکل­گیری سکونت­گاه­های انسانی خصوصاً در ادوار باستانی می­باشد و بهترین راه درجهت پی­بردن به ویژگی­های طبیعی سکونت­گاه­های باستانی در زمان برپایی آنها، بررسی­های زمین­باستان­شناسی است. هدف از این پژوهش، بررسی نقش عوامل محیطی در مکان­گزینی تپه­ باستانی چالتاسیان بوده است. این تپه باستانی، در دشت ورامین و در قسمت­های میانی مخروط­افکنه­ جاجرود، واقع شده­است. اطلاعات مورد نیاز جهت این پژوهش، از طریق مطالعات کتابخانه­ای (منابع نوشتاری و تصویری) و میدانی (بازدید میدانی، حفر ترانشه، برداشت نمونه رسوب) به دست آمد. همچنین، روش­های آزمایشگاهی از جمله تشخیص رنگ رسوب با استفاده از جدول رنگ مانسل، آزمایش غربال الکترونیکی، پیپت متحرک و کلسیمتری در جهت بررسی نمونه رسوب­های مورد مطالعه، انجام پذیرفت. شواهد ژئومورفولوژیک محوطه­ باستانی چالتاسیان و حفر ترانشه و در نهایت، آزمایش نمونه رسوب­های برداشت شده، نمایان کرد که این محوطه­ باستانی، در کنار یکی از کانال­های دیرینه­ رودخانه­ جاجرود قرار گرفته بوده­ است. به علاوه اینکه بافت و ویژگی­های رسوبی تپه­ باستانی و رودخانه­ دیرینه بسیار شبیه هم بوده­اند و این امر نشان  دهنده این است که رسوبات دشت سیلابی، منبع تأمین مصالح ساکنان باستانی منطقه بوده است.