شناسایی عوامل مؤثر بر جذب و ماندگاری گردشگر مذهبی در کلانشهر مشهد با رویکرد داده‏ بنیاد

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بین‏المللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران

2 کارشناس ارشد، گروه مدیریت، موسسه آموزش عالی بینالود، مشهد، ایران

3 نویسنده مسئول: کارشناس ارشد، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بین‏المللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران

doi
چکیده

گردشگری که در فرهنگ و تمدن اسلامی با اندیشه و باور مسلمانان پیوندی محکم دارد، یکی از سودآورترین صنایع در عرصه بین‏المللی و یکی از مهمترین راه‏های درآمد‏زایی و برون‏رفت از مشکلات اقتصادی در عرصه‏های محلی، ناحیه‏ای، منطقه‏ای، ملی و بین‏المللی است. کلان‏شهر مشهد، به­دلیل وجود بارگاه مقدس امام رضا (ع) ظرفیت قابل توجهی در جذب گردشگران مذهبی دارد، اما در دهه‏های اخیر تعداد زائرین و گردشگران آن افزایش و متوسط ماندگاری آنها کاهش یافته است. بر این اساس هدف اصلی این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر در جذب و ماندگاری گردشگر مذهبی در کلانشهر مشهد است که به­منظور دستیابی به این هدف از روش پژوهش کیفی و راهبرد داده‏بنیاد با رویکرد گلیزری بهره گرفته شده است. در این راستا، نظر خبرگان در ارتباط با عواملی که می‏تواند در جذب و ماندگاری گردشگران مذهبی کلانشهر مشهد مؤثر باشد، طی مصاحبه‏های نیمه‌ساختار‏یافته جمع‏آوری، و به­ کمک روش داده‏بنیاد، شناسه­های باز، انتخابی و نظری از مفاهیم مستخرج، استنباط شد. پس از 12 مصاحبه و بررسی و تفسیر داده‏ها، 37 شناسه اولیه در قالب 12 مقوله فرعی استخراج شد که در پنج مقوله اصلی ویژگیهای مقصد گردشگری، ویژگیهای جامعه میزبان، مدیریت مقصد گردشگری، ویژگیها و نیازهای زائر یا گردشگر مذهبی و ویژگیهای سفر طبقه‏بندی گردید. در پایان الگوی عوامل مؤثر بر جذب و ماندگاری گردشگر مذهبی در کلانشهر مشهد ارائه، و ارتباط مقوله‏ها تبیین شد.