شناسایی عوامل مؤثر بر جذب و ماندگاری گردشگر مذهبی در کلانشهر مشهد با رویکرد داده بنیاد
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران
2 کارشناس ارشد، گروه مدیریت، موسسه آموزش عالی بینالود، مشهد، ایران
3 نویسنده مسئول: کارشناس ارشد، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران
doi
چکیده
گردشگری که در فرهنگ و تمدن اسلامی با اندیشه و باور مسلمانان پیوندی محکم دارد، یکی از سودآورترین صنایع در عرصه بینالمللی و یکی از مهمترین راههای درآمدزایی و برونرفت از مشکلات اقتصادی در عرصههای محلی، ناحیهای، منطقهای، ملی و بینالمللی است. کلانشهر مشهد، بهدلیل وجود بارگاه مقدس امام رضا (ع) ظرفیت قابل توجهی در جذب گردشگران مذهبی دارد، اما در دهههای اخیر تعداد زائرین و گردشگران آن افزایش و متوسط ماندگاری آنها کاهش یافته است. بر این اساس هدف اصلی این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر در جذب و ماندگاری گردشگر مذهبی در کلانشهر مشهد است که بهمنظور دستیابی به این هدف از روش پژوهش کیفی و راهبرد دادهبنیاد با رویکرد گلیزری بهره گرفته شده است. در این راستا، نظر خبرگان در ارتباط با عواملی که میتواند در جذب و ماندگاری گردشگران مذهبی کلانشهر مشهد مؤثر باشد، طی مصاحبههای نیمهساختاریافته جمعآوری، و به کمک روش دادهبنیاد، شناسههای باز، انتخابی و نظری از مفاهیم مستخرج، استنباط شد. پس از 12 مصاحبه و بررسی و تفسیر دادهها، 37 شناسه اولیه در قالب 12 مقوله فرعی استخراج شد که در پنج مقوله اصلی ویژگیهای مقصد گردشگری، ویژگیهای جامعه میزبان، مدیریت مقصد گردشگری، ویژگیها و نیازهای زائر یا گردشگر مذهبی و ویژگیهای سفر طبقهبندی گردید. در پایان الگوی عوامل مؤثر بر جذب و ماندگاری گردشگر مذهبی در کلانشهر مشهد ارائه، و ارتباط مقولهها تبیین شد.