فضای معنایی برخی افعال سبک زبان مازندرانی از منظر رویکرد‌شناختی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان‌شناسی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
چکیده

این پژوهش با هدف توصیف افعال مرکب مازندرانی از منظر شناختی صورت گرفت. فضای معنایی افعال مرکب، نوع همکرد، پیش­فعل و نوع فعل سبک بررسی­ و تفاوت‌های شکل­گیری این افعال در زبان مازندرانی با زبان فارسی از جنبه­های مختلف صرفی، نحوی، واژگانی و معنایی تا حد امکان مقایسه شد. در­ضمن، نشانه­هایی برای تشخیص این افعال ارائه شد. نتایج این پژوهش نشان می­دهد که افعال مرکب مازندرانی با توجه به نگاه­شناختی فرایندی زایاست که از ابعاد فیزیکی و تجربیات اجتماعی زندگی بهره می­گیرد و به کمک افعال سبک در ترکیب، بسط استعاری داده می­شود و صرف این افعال جدید سبب زایایی[1] می­شود. افعال مرکب ترکیبی، از نظر ترکیب­پذیری نیز دارای معنای غیرترکیبی هستند. در بحث فضای معنایی، یک فعل معین می­تواند با توجه به نوع پیش­فعلی که می­گیرد در یک فضای معنایی قرار گیرد و فضای معنایی متفاوتی نسبت به ‌پیش­فعل­های متفاوت ایجاد کند. همچنین، در این زبان جزایر معنایی نیز وجود دارد. به ‌عبارت ‌دیگر، در زبان مازندرانی هر پیش­فعل گسترده‌ای دارد که معانی ویژه­ای از فعل سبک را افعال می‌کند و سپس این افعال به‌نوبۀ خود به آن پیش­فعل وصل می­شوند تا معنی متفاوتی با معنی اصلی و مرکزی خود خلق می‌کنند. ight verb